Çorum’un Elvançelebi köyünde kadın girişimcilerin elinde yeniden canlanan 3.500 yıllık Hitit ekmeği, geleneksel üretim yöntemleriyle ve tamamen organik içerikle hazırlanarak geçmişin izlerini bugünün sofralarına taşıyor. Proje, kadın emeğiyle birleşen tarihsel bir mutfağın günümüzde yeniden canlandırılmasını temsil ediyor.

Geleneksel tarif arayışı Hitit ekmeğine uzandı

Yaklaşık 1,5 yıl önce ailesiyle birlikte Çorum kent merkezinden Elvançelebi köyüne taşınan ziraat mühendisi Tuba Topkara, burada Valide Sultanlar Sofrası Kadın Girişimi ve İşletme Kooperatifi ile tanıştı. Kooperatifin 15 üyesinden biri olarak üretime katılan Topkara, yeni bir ürün fikri ararken gastronomi öğretmeni Ülkü Menşure Solak ile yolları kesişti.

Solak’ın da yazarları arasında bulunduğu ve 2007 yılında yayımlanan “Deneysel Bir Arkeoloji Çalışması Olarak Hitit Mutfağı” kitabını inceleyen Topkara, kitapta yer alan tariflerden ilhamla Hitit ekmeğini üretmeye karar verdi. Solak’ın danışmanlığında yola çıkan Topkara, bu kadim tarifi kooperatif çatısı altında hayata geçirmek için kapsamlı bir sürece girişti.

Ata tohumu ekildi, taş fırın yeniden işler hale geldi

Topkara, buğdayın üretiminden pişirme aşamasına kadar süreci tamamen geleneksel yöntemlerle yürüttü. Köyde kullanılmayan taş bir fırını onarıp üretime kazandıran kooperatif, birkaç çiftçiyle iş birliği yaparak ata tohumu buğday ekti. Hasadı yapılan buğday, taş değirmende öğütülerek organik un haline getirildi.

Üretilen un, kaya tuzu, ekşi maya ve kaynak suyuyla birleşerek eski usul ahşap teknelerde yoğruldu. Elde edilen hamur, meşe odunuyla yakılan taş fırında pişirildi. Böylece Hitit tabletlerinde yer alan 3.500 yıllık tarif, günümüzde yeniden can bulmuş oldu.

Ekmeğe kadın eli değdi, tarih bugüne taşındı

Hitit ekmeği, ilk etapta Çorum Belediyesi aracılığıyla vatandaşlara sunuldu. Belediye Başkanı Halil İbrahim Aşgın’ın talimatıyla sosyal tesislerde Hitit ekmeği ile yapılan tostlar menülere eklendi. Bu özel lezzet, hem yerel halkın beğenisine sunuldu hem de tarihi bir mirasın yaşatılmasına katkı sağladı.

Topkara, ekmeğin yapımında kadın emeğinin büyük rol oynadığını belirterek, bu emeğin ürüne hem lezzet hem de ruh kattığını ifade etti. Ata tohumu buğdaydan elde edilen unun, kaya tuzu ve doğal pınar suyuyla birleşerek geleneksel yöntemlerle yoğrulmasının ürünü çok özel kıldığını vurguladı.

Hitit ekmeğiyle dünya mutfağına açılmak hedefleniyor

Gastronomi öğretmeni Ülkü Menşure Solak ise Hititlerin tariflerinin çoğunu dini metinlerine not ettiklerini belirterek, bu bilgilerden yola çıkarak yapılan deneysel arkeoloji çalışmasının çok başarılı sonuçlar verdiğini aktardı. Ekmeğin en önemli özelliğinin tamamen organik olması ve GDO’lu hiçbir madde içermemesi olduğunu vurgulayan Solak, bu tarifin dünya mutfağına kazandırılmasının hedeflendiğini söyledi.

Hititlerin buğday türlerinden öğütme tekniklerine kadar birçok detayın bilindiğini, bu bilgiler ışığında tarihteki orijinal tarife ulaşmanın mümkün hale geldiğini belirten Solak, Hitit ekmeğinin sadece bir gıda ürünü değil, aynı zamanda kültürel bir miras olduğunu ifade etti.

Kadim miras yeniden hayat buluyor

Tuba Topkara ve kooperatifteki kadınlar, Hitit ekmeğini sadece Çorum’un değil, tüm dünyanın tanıması gereken bir değer olarak görüyor. Tarihi bir tarifin el emeğiyle yeniden canlandırılması, aynı zamanda yöresel kalkınmaya, kadın istihdamına ve kültürel mirasın korunmasına da önemli katkı sağlıyor.

Geçmişten günümüze uzanan bu lezzet yolculuğu, kadınların emeği ve bilimsel bilginin iş birliğiyle şekilleniyor. Hitit uygarlığının binlerce yıl öncesinden gelen tarifleri, Anadolu’nun bereketli topraklarında yeniden hayat buluyor.