• Türkiye'de toplam doğurganlık hızı, 2014'ten itibaren aralıksız düşüşe geçerek, 2024 yılında 1,48 çocuk seviyesine gerilemiştir.
• Bu oran, nüfusun yenilenme düzeyi olan 2,1'in oldukça altında kalmıştır.
• TÜİK Başkan Yardımcısı Furkan Metin, düşüşün devam etmesi halinde yaklaşık 40 yıl içinde ortanca yaşın 45'in üzerine çıkabileceğini ve bunun ülkenin enerjisini düşüreceğini belirtti.

Türkiye'de toplam doğurganlık hızı, 2014 yılından itibaren aralıksız bir düşüş trendine girerek 11 yıldır geriliyor. TÜİK Başkan Yardımcısı Furkan Metin, bu düşüşün sürmesi halinde yaklaşık 40 yıl içinde ülkenin ortanca yaşının 45'in üzerine çıkacağı ve Türkiye'nin enerjisinin azalacağı uyarısında bulundu.

Doğurganlık hızı son 11 yılda sürekli geriledi

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, ülkedeki toplam doğurganlık hızı 2001 yılında 2,38 çocuk iken, 2014 yılından itibaren sürekli düşüş eğilimine girdi. 2014'te 2,19 olan bu sayı, 2018'de 2'nin altına düşerek, 2024 yılında 1,48 olarak kaydedildi.

Bu gerileme, Türkiye nüfusunun yenilenme düzeyi kabul edilen 2,1'in altında kalındığını gösteriyor. Uzmanlar, bu eğilimin devam etmesi halinde Türkiye'nin doğurganlık hızının AB ortalamasının da altına düşebileceği konusunda uyarıyor. TÜİK Başkan Yardımcısı Furkan Metin, doğurganlık hızı oranının 1,4'e düşmesiyle "yüksek alarm" seviyesine gelindiğini ifade etti.

"Ortanca yaşımız 45'in üzerine çıkabilir"

Furkan Metin, nüfus artış hızındaki azalmanın ülkenin demografik yapısında köklü değişimlere yol açabileceği endişesini dile getirdi. Metin, Türkiye'nin geçen yıl itibarıyla "çok yaşlı ülkeler" sınıfına dahil olduğunun altını çizdi.

Metin, ortalama yaşın hızla arttığına dikkat çekerek, "Türkiye, 1990'lı yıllarda 20 yaşındaki genç gibiydi. Doğurganlıktaki düşüş bu şekilde devam ederse yaklaşık 40 yıl içerisinde ortanca yaşımız 45'in üzerine çıkabilir. 45 yaşındaki Türkiye'nin enerjisiyle, 1990'lı yıllarda 20-25'li yaşlarda olan Türkiye'nin enerjisi bir olmayacak" ifadelerini kullandı. Metin, doğurganlık hızındaki düşüşlerin 10 yıl daha devam etmesi durumunda, geri dönüşü olmayan bir yola girileceğine dikkat çekti.

Sezaryen doğum ve yalnızlık riski

TÜİK Başkan Yardımcısı Metin, yaşlı nüfus oranının artmasının sosyal güvenlik sistemine yük binmesi, sağlık ve bakım harcamalarının artması gibi sosyoekonomik sorunları beraberinde getirebileceğini belirtti. Metin, artışın sebeplerinden biri olarak Türkiye'nin sezaryen doğum oranlarında dünyada ilk sırada olmasını gösterdi.

Metin'e göre insanlar geç evlendiği ve sezaryenle çocuk sahibi oldukları için, arzu etseler bile 2 ve 3 çocuğun üzerine çıkmakta zorlanıyor. Metin, tek çocuk sahibi olanları veya evlenmeyenleri ileride yalnızlığın beklediğini belirterek, "Şu anda kapısını çaldığımız her 5 hanenin 1'inde yalnız biri yaşıyor. Bu yalnız yaşayanların da yüzde 35'ini 55 yaş üstü kadınlarımız oluşturuyor" dedi.

Prof. Şahin: Topyekun bir seferberlik lazım

Milli Savunma Üniversitesi (MSÜ) Deniz Harp Okulu Dekanı Prof. Dr. Cemalettin Şahin de ülkedeki nüfus krizinin yeni olmadığını ve son 20 yıldır devam ettiğini söyledi. Şahin, nüfus planlamasında yeni düzenlemeler ve topyekun bir seferberlik gerektiğini savundu.

Konut mimarisinin 1+1 ve 2+1 evlerin çocuklar için adeta "hapishane" olması sebebiyle yeniden ele alınması gerektiğini söyleyen Şahin, eğitim sürelerinin de kısaltılması gerektiğini ifade etti. Şahin, ekonomik kaygıların nüfus artışını engellediği yönündeki ön yargının doğru olmadığını belirterek, "Şu anda Türkiye gittikçe yaşlanan bir ülke. Bugün Türkiye, kendi fındığını, pamuğunu, çayını toplayacak insan gücünden maalesef mahrum durumda. Dolayısıyla gelecek çok iyi görünmüyor, topyekun bir seferberlik lazım" değerlendirmesinde bulundu.