• AB ile Orta Asya ülkeleri ilişkileri stratejik ortaklığa taşıma kararı aldı.
• İşbirliği bildirisi, Semerkant’ta düzenlenen AB-Orta Asya Zirvesi’nde duyuruldu.
• Taraflar, Ukrayna ve Afganistan gibi küresel kriz alanlarında ortak kararlılık vurgusu yaptı.
• Ticaret, enerji, iklim değişikliği ve ulaşım altyapısı işbirliğinin ana başlıkları oldu.

Avrupa Birliği ile Orta Asya ülkeleri Özbekistan, Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan ve Türkmenistan, ilişkilerini "stratejik ortaklık" düzeyine taşıma kararı aldı. Semerkant’ta düzenlenen Birinci AB-Orta Asya Zirvesi'nin ardından yayımlanan ortak bildiride, tarafların küresel ve bölgesel jeopolitik değişimler karşısında daha güçlü bir işbirliğine olan bağlılıklarını teyit ettikleri belirtildi.

Zirveye ev sahipliği yapan Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev’in yanı sıra AB Konseyi Başkanı Antonio Costa, AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile bölge liderleri de katıldı.

Öncelikli mesele güvenlik

Bildiride, Ukrayna’da kapsamlı, adil ve kalıcı bir barışın sağlanmasının önemi vurgulanırken, karmaşıklaşan dünyada siber güvenlikten sınır yönetimine kadar birçok alanda ortak güvenlik zorluklarının birlikte ele alınacağı ifade edildi. 

Ayrıca Afganistan’da istikrarlı ve müreffeh bir düzenin tesisine yönelik ortak kararlılık dile getirildi.

Enerji ve ticarette yeni hedefler

AB, Orta Asya'daki refahın ve sürdürülebilir kalkınmanın güçlendirilmesi için bölgesel işbirliğini artırma ve enerji geçişini hızlandırma taahhüdünde bulundu. Taraflar, ticaret ve yatırım ilişkilerini çeşitlendirme, kritik ham madde tedarik zincirlerini güvenli hale getirme ve ekonomik bağları derinleştirme konusunda mutabık kaldı.

Bu kapsamda düzenli ekonomik forumlar yapılacak, sürdürülebilir ekonomik ortaklıklar geliştirilecek.

Stratejik öncelik Orta Koridor

Zirvede, Orta Asya ile AB arasında sürdürülebilir ulaşım bağlantılarını güçlendirme iradesi de yinelendi. 

Trans-Hazar Ulaşım Koridoru ve Orta Koridor boyunca yürütülecek altyapı projelerine özel önem verilirken, bu projelerin başarısı için Güney Kafkasya’da barış ve istikrarın sağlanmasının şart olduğu belirtildi.

Çevre alanında iş birliği

Bildiride ayrıca iklim değişikliği, biyolojik çeşitlilik kaybı ve kirlilikle mücadelede işbirliği yapılacağı vurgulandı. 

Özellikle Orta Asya'nın su kaynaklarının korunması ve Aral bölgesinin durumunun iyileştirilmesi için ortak adımlar atılacağı bildirildi.