• AB ile Ukrayna arasındaki Derin ve Kapsamlı Serbest Ticaret Alanı (DCFTA), hafta sonu yürütülen görüşmelerin ardından güncellendi.
• 2022’den bu yana uygulanan Otonom Ticaret Önlemleri (ATM) yerini daha dengeli, öngörülebilir bir yapıya bırakacak.
• Fransa ve Polonya gibi ülkelerdeki tarım sektörü hassasiyetleri dikkate alınarak ithalat kotaları sınırlandı, koruma mekanizmaları devreye sokuldu.
• Ukrayna, 2028’e kadar tarım ve gıda üretimini AB standartlarına uyumlu hale getirmeyi taahhüt etti.

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, yeni anlaşmayı duyururken Ukrayna’nın AB ile bütünleşme sürecine bağlılık mesajı verdi. “Ukrayna, ailemizin bir parçası. Karşılıklı büyüme ve istikrara giden yolda Ukrayna’nın birliğimize tam entegrasyonuna bağlılığımız sürüyor,” dedi.

Anlaşma, AB ile Ukrayna arasındaki mevcut ticaret yapısını belirleyen Derin ve Kapsamlı Serbest Ticaret Alanı’nın (DCFTA) revizyonu niteliğinde.

ATM dönemi sona eriyor

Rusya’nın 2022’de başlattığı işgalin ardından yürürlüğe giren Otonom Ticaret Önlemleri (ATM), Ukrayna tarım ürünlerine yönelik vergileri ve kotaları kaldırmıştı. Bu geçici sistem sayesinde Ukrayna; tahıl, yumurta, mısır ve kümes hayvanları gibi temel ürünleri Avrupa pazarına kesintisiz sunabildi.

Ancak özellikle Fransa, Polonya gibi ülkelerde yerli çiftçilerin protestoları üzerine Komisyon, daha “dengeleyici” bir modele geçme kararı aldı.

Daha dar kapsamlı ama daha kalıcı çerçeve

Yeni anlaşma, ATM’ye kıyasla daha sınırlı ama uzun vadeli bir yapı sunuyor. Komisyon, anlaşmayı “dengeli, adil ve gerçekçi” olarak nitelendirdi. Ticaret Komiseri Maros Sefcovic, bunun AB-Ukrayna ilişkilerinde “yeni bir sayfa” açtığını söyledi.

Temel maddeler:

• Ukrayna, 2028’e kadar AB tarım standartlarına uyum sağlayacak.
• Yumurta, buğday, şeker gibi ürünlerde kotalar artırılacak ancak ATM seviyesinin altında kalacak.
• Mantar, üzüm suyu, fermente süt gibi bazı ürünlerde tam serbestleşme uygulanacak.
• AB çiftçilerini korumak amacıyla ithalatı sınırlayan koruma mekanizmaları hayata geçirilecek.
• Ukrayna, domuz eti ve şeker gibi ürünlerde AB ithalatına daha geniş erişim izni verecek.

Kiev-Brüksel hattında siyasi anlamı büyük

Yeni düzenleme, sadece ticari değil, Ukrayna’nın üyelik süreciyle de doğrudan ilgili bir adım. Tarım standartlarının uyumlaştırılması, Ukrayna’nın gelecekteki AB üyeliğine teknik hazırlık olarak yorumlanıyor.

Bu haberin devamında dilersen, Polonyalı çiftçilerin veya Ukrayna’daki sanayi tepkilerinin tepkileriyle birlikte ikili ekonomik ilişkilerin nasıl şekilleneceğini de analiz edebiliriz.