• 3 Temmuz’da yapılan denetimlerde, Savannah River Site içinde bulunan bir arı yuvasında yasal sınırın 10 katı radyasyon ölçüldü.
• Yuvanın radyolojik atık olarak imha edildiği ve çevreye ya da halk sağlığına etkisinin olmadığı belirtildi.
• Yetkililer, kaynağın geçmişteki nükleer faaliyetlerden kalan bulaşma olduğunu açıkladı; herhangi bir sızıntı olmadığını vurguladı.
• Çevreciler ise hükümeti şeffaf olmamakla eleştiriyor, “Atık tanklarında gizlenen bir sızıntı mı var?” sorusunu gündeme taşıyor.

ABD’nin Güney Carolina eyaletinde bulunan eski nükleer tesis Savannah River Site’da, yüksek radyoaktivite içeren bir yaban arısı yuvası tespit edildi. Enerji Bakanlığı’nın yayımladığı rapora göre, yuva 3 Temmuz’da yapılan rutin radyasyon taramaları sırasında bulundu. Yuvada ölçülen radyasyon düzeyi, yasal sınırın 10 katı üzerinde çıktı.

Yetkililer, yuvada yaşayan arıların öldürüldüğünü, ardından yuvanın radyolojik atık olarak torbalanıp imha edildiğini açıkladı. Yapılan incelemelerde, olayın çevreye veya halk sağlığına herhangi bir etkisi olmadığı belirtildi.

Kaynak eski nükleer faaliyetler

Arı yuvası, geçmişte milyonlarca galon sıvı nükleer atığın saklandığı tanklara yakın bir bölgede yer alıyordu. Ancak uzmanlar, yuvanın bu tanklardan sızan herhangi bir radyasyonla temas etmediğini, radyasyonun “tesisin geçmişinden kalan radyoaktif bulaşmadan” kaynaklandığını ifade etti.

Enerji Bakanlığı, yuvada tespit edilen yüksek radyasyon seviyesinin arıların doğrudan taşıyabileceği miktarın çok üzerinde olduğunu ve yuvanın bulunduğu konumun dış dünyaya yayılım riskinin son derece düşük olduğunu vurguladı.

Çevrecilerden sert eleştiri

Çevre örgütleri, olayın ciddiyetine rağmen kamuoyuna yapılan bilgilendirmenin yetersiz olduğunu savunuyor. Savannah River Site Watch adlı sivil toplum örgütünün sözcüsü Tom Clements, Associated Press’e yaptığı açıklamada, “Bu radyoaktif atığın kaynağı nedir? Neden hâlâ açıklanmadı? Atık tanklarında halktan saklanan bir sızıntı mı var?” diyerek tepkisini dile getirdi.

Bölgede nükleer faaliyetler yapılmıştı

Savannah River Site, 1950’lerde ABD’nin nükleer bomba programı kapsamında plütonyum üretimi için kurulmuştu. Soğuk Savaş boyunca stratejik öneme sahip olan tesis, günümüzde nükleer enerji faaliyetleri yürütüyor. Ancak geçmişteki nükleer üretimden kalan çevresel yük hâlâ bölgeyi etkiliyor.

Tesisin faaliyet gösterdiği dönemlerde toplam 625 milyon litre sıvı nükleer atık üretildiği ve hâlen 43 yer altı tankında bu atıkların muhafaza edildiği açıklandı. Sekiz tank ise kapatılmış durumda.

Yetkililer herhangi bir sızıntı olmadığını tekrar ederken, olay eski nükleer tesislerin etkilerinin doğada uzun yıllar sürebileceğini bir kez daha gözler önüne serdi.