• AB, Gazze’deki gelişmeleri gerekçe göstererek İsrail’e tanınan ticari imtiyazları masaya yatırdı.
• 2024’te AB-İsrail ticaret hacmi 42,6 milyar euroya ulaştı.
• İsrail’in AB araştırma programlarından dışlanması ve ithalat kısıtlamaları gündemde.
• Yaptırımların en çok teknoloji ve Ar-Ge sektörünü etkilemesi bekleniyor.

Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noel Barrot, Gazze’deki insani yardımların engellenmesi ve sivillere yönelik ihlaller nedeniyle İsrail’e yaptırımların değerlendirildiğini duyurdu. Bu açıklama, Avrupa Birliği içinde Tel Aviv yönetimine karşı sertleşen yaklaşımın ilk resmi işareti oldu.

Fransız uzman Naim Asas’ın gdh’a aktardığı bilgilere göre, 2024 yılında AB ile İsrail arasındaki toplam ticaret hacmi 42,6 milyar euroya çıktı.

• AB’den İsrail’e ihracat: 26,7 milyar € (makine, kimya, ilaç)
• İsrail’den AB’ye ihracat: 15,9 milyar € (medikal teknoloji, savunma sistemleri, ileri teknoloji)

Bu ticaret, 2000’de imzalanan AB-İsrail Ortaklık Anlaşması kapsamında yürütülüyor. Anlaşmanın 2. maddesi, insan haklarına saygıyı, iş birliğinin temel şartı olarak belirliyor.

Hukuki dayanak ne?

Avrupa Dış Eylem Servisi (EEAS) tarafından yapılan son denetimlerde, İsrail’in anlaşmanın 2. maddesini ihlal ettiğine dair ciddi bulgular tespit edildi. gdh’a konuşan Fransa Stratejik Analiz ve Jeopolitik Araştırmalar Merkezi Başkanı Naim Asas’a göre, bu ihlaller arasında sivillerin korunmaması, yardımların engellenmesi ve uluslararası hukuk kurallarının ihlali yer alıyor.

İrlanda, Belçika, Hollanda ve İspanya gibi ülkeler, ticari ayrıcalıkların derhal gözden geçirilmesini talep etti. AB’nin yaptırım hazırlığında olduğunu dile getiren Asas, “İsrail’in Horizon Europe ve Avrupa İnovasyon Konseyi gibi programlardan dışlanması söz konusu. Bu programlardan yılda yaklaşık 200 milyon euroluk fon alıyor.” dedi.

Ayrıca Asas, “İsrail’in hukuka aykırı yerleşim bölgelerinden gelen ürünlere ithalat kısıtlaması getirilmesi planlanıyor. İsrail’in teknoloji ve Ar-Ge sektörleri büyük ölçüde AB fonları ve pazarına bağımlı. Olası yaptırımlar, ihracat ve yatırım hacmini düşürebilir." açıklamasında bulundu.