• Araştırmacılar, A. baumannii bakterisinin özellikle karbapenem grubu antibiyotiklere karşı yüksek direnç geliştirdiğini ortaya koydu.
• İncelenen örneklerin yüzde 97’sinde, antibiyotik direncini yayan plazmid DNA’larına rastlandı.
• Düşük ve orta gelirli ülkelerden yeterli gözetim verisi olmaması, enfeksiyonların yayılımını durdurmayı zorlaştırıyor.
• Dünya Sağlık Örgütü, bu bakteriyi “kritik öncelikli tehdit” sınıfına alarak küresel sağlık güvenliği açısından acil önlem çağrısı yapıyor.

Uluslararası bir araştırma ekibi, 2011 ile 2020 yılları arasında çeşitli bölgelerden toplanan 126 Acinetobacter baumannii örneğini inceledi.

Araştırma sonuçları, bakterinin çok sayıda antibiyotiğe karşı direnç geliştirdiğini ve bu direncin yayılmasında genetik yapıların etkili olduğunu ortaya koydu. Özellikle karbapenem grubu antibiyotiklere karşı yüksek direnç, uzmanları endişelendirdi.

A. baumannii enfeksiyonlarında genellikle ilk tercih edilen karbapenem grubu antibiyotiklere karşı gelişen direnç, halk sağlığı açısından ciddi bir risk oluşturuyor. Microbial Genomics dergisinde yayımlanan çalışmada, bakterinin bu direnci taşıyan genetik materyali (plazmid DNA) yoluyla yaydığı belirtildi.

Yüzde 97’si direnç geni taşıyor

Araştırmaya katılan uzmanlar, incelenen örneklerin %97’sinde antibiyotik direnciyle bağlantılı genetik yapıların bulunduğunu tespit etti. Bu durum, bakterinin sadece direnç geliştirmekle kalmayıp, bu özelliği başka bakterilere de aktarabileceğini gösteriyor.

Araştırmanın ortak yazarlarından Birmingham Üniversitesi’nden Dr. David Cleary, özellikle düşük ve orta gelirli ülkelerde bu bakteriye dair gözetim verilerinin yetersizliğine dikkat çekti ve şu ifadeleri kullandı:

Bu tehlikeli A. baumannii ailesinin hastanelerde yayılmaya devam ettiğine dair yeni kanıtlar elde ettik. Ancak hastalığın nasıl evrildiğini anlamak için daha fazla veri ve etkili takip sistemlerine ihtiyaç var.

Uluslararası iş birliği vurgusu

Araştırmanın başyazarı Prof. Chew Chieng Yeo ise “Çoklu ilaç direncine sahip bakterilere karşı uluslararası araştırma iş birliği hayati önemde. Veri eksikliği olan bölgelerde bu iş birliği daha da kritik hale geliyor.” sözleriyle küresel koordinasyonun önemine vurgu yaptı.

DSÖ'den kritik tehdit uyarısı

A. baumannii, özellikle hastanelerde kan, akciğer, idrar yolu ve yara enfeksiyonlarına neden olabiliyor. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), bu bakteriyi antibiyotiklere dirençli patojenler arasında “kritik öncelikli tehdit” kategorisinde değerlendiriyor.

Küresel sağlık otoriteleri, A. baumannii ve benzeri dirençli bakterilerle mücadelede daha güçlü gözetim sistemleri ve antibiyotik geliştirme politikalarının hayata geçirilmesini şart olarak görüyor. Aksi takdirde, gelecekte yaygın antibiyotiklerin yetersiz kalacağı bir döneme girilebilir.