• Ayasofya'nın ana kubbesindeki güçlendirme çalışmaları için, 25 metreden sonra küçük vinçlerle çalışılamadığı için vinçlerin cami içine alınması zorunluluk haline geldi.
• Kültür ve Turizm Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, Ayasofya’nın özgün mermer zemininin zarar görmemesi için buhar geçişine izin veren örtü, keçe, kum, kontraplak ve baklava sac gibi çok katmanlı özel bir sistem uygulanarak zeminin tamamen korunduğu bildirildi.
• Kurulan bu özel platformun, metrekarede yaklaşık 30 ton yükü taşıyabilecek kapasitede olduğu, oysa vinçlerin maksimum yükünün 6 ton civarında olduğu belirtildi.
• Çalışmalar sırasında iş makinelerinin egzoz dumanının yayılmaması için duman emici makineler kullanıldığı da Bakanlık tarafından açıklandı.

Ayasofya-i Kebir Camisi'nin ana kubbesinde gerçekleştirilen kapsamlı güçlendirme ve restorasyon çalışmaları sırasında cami içerisinde görüntülenen iş makineleri ve vinçler hakkında, Ayasofya Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Ahmet Güleç detaylı açıklamalarda bulundu. Prof. Dr. Güleç, vinçlerin içeri alınmasının zorunlu bir uygulama olduğunu ve caminin özgün zemininin tamamen korunduğunu vurguladı.

Güçlendirme zorunluluğu ve platformun kurulum süreci

Ayasofya Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Ahmet Güleç, ana kubbedeki güçlendirme çalışmalarının yapının depreme karşı daha dayanıklı hale getirilmesi için gerekli olduğunu belirtti. Güleç, şimdiye kadar 20-25 metreye kadar küçük vinçlerle çalışıldığını, ancak 25 metreden sonra bu vinçlerin yetersiz kalmasıyla daha büyük vinçlerin içeri alınması zaruretinin doğduğunu söyledi.

Vinçleri taşıyacak platformun oluşturulması için bilim kurulunda uzun tartışmalar yapıldığını belirten Güleç, platformun en altında mermer döşemelerin bulunduğunu ve üzerine sırasıyla nefes alabilir kumaş (geotekstil), keçe, 10 santimetre yüksekliğinde kum serildiğini anlattı. Tüm bu katmanların üzerine kontrplaklar ve ahşap platform oluşturularak, en üstte baklava metal levhalarla metrekarede 30 ton taşıma kapasiteli bir zemin hazırlandığı ifade edildi.

Geçici koruma ve süreç takvimi

Prof. Dr. Güleç, vinçlerin girmesinin kendi bilgileri dahilinde olduğunu ve bu uygulamanın kubbenin kurşun örtüsü söküldüğünde dış iklim şartlarından korunmasını sağlamak üzere kurulacak geçici üst örtü için elzem olduğunu söyledi.

İş makinelerinin yılbaşına kadar işlerini bitirip cami içerisinden çıkacaklarına işaret eden Güleç, ancak zemin platformunun söküm zamanına kadar kalacağını belirtti. Kubbenin üst kısmındaki fazla yükün temizlenmesi ve depreme karşı güçlendirilmesi için yapılacak uygulamalarda bu sistemin kritik rol oynayacağını kaydetti.