• Belarus Devlet Başkanı Lukaşenko, Batı ile ilişkileri düzeltme amacıyla 52 siyasi tutukluyu affetti.
• ABD, bu adımın ardından Belarus’un ulusal havayolu Belavia’ya yönelik yaptırımları gevşetecek.
• Serbest bırakılanlar arasında muhalif Mikola Statkevich ve gazeteci Ihar Losik de bulunuyor.
• Muhalifler, 1.300’den fazla tutuklunun hâlâ hapiste olduğunu hatırlatarak “gerçek değişim” olmadığını savunuyor.

Tutukluların serbest bırakılması, Lukaşenko’nun Batı ile bozulan ilişkileri onarma çabasının en büyük jestlerinden biri oldu. ABD’nin Vilnius Büyükelçiliği, bu karar karşılığında Belavia’ya yönelik yaptırımların gevşetileceğini ve Boeing parçalarına erişim izni sağlanacağını açıkladı.

Ancak, ABD Başkanı Donald Trump’ın talep ettiği 1.300–1.400 kişilik serbest bırakma listesiyle kıyaslandığında 52 rakamı düşük kaldı. Buna rağmen serbest bırakılanlar arasında 2021’de 15 yıl hapis cezası alan gazeteci Ihar Losik ve 2020 seçimleri sonrası 14 yıl hapisle yargılanan muhalif Mikola Statkevich gibi isimler öne çıktı.

Muhalefet ve AB’den tepkiler

Litvanya Cumhurbaşkanı Gitanas Nauseda, tutukluların ABD heyetiyle birlikte güvenli şekilde Litvanya’ya geçtiğini duyurdu. AB Dış Politika Şefi Kaja Kallas, serbest bırakılanlar arasında bir AB çalışanının da bulunduğunu açıkladı.

Sürgündeki muhalefet lideri Sviatlana Tsikhanouskaya ise kararı yetersiz buldu. “Bu, aslında hiç tutuklanmaması gereken insanların hayatlarının takasıdır. Tutukluların sadece yüzde 4’ü serbest bırakıldı” diyerek yaptırımların devam etmesi çağrısında bulundu.

'Küresel anlaşma' söylemi

ABD temsilcisi John Coale, Trump’ın hedefinin tüm tutukluların serbest bırakılması olduğunu söyledi. Belarus Devlet Başkanı Lukaşenko ise ABD ile olası büyük bir anlaşmadan söz ederek, “Trump barışı tesis ediyorsa biz de yanında durmalıyız” dedi.

Serbest bırakma kararı, Polonya’nın Rus İHA’larını düşürdüğünü açıkladığı günden bir gün sonra ve Rusya-Belarus ortak tatbikatları öncesinde geldi.