• Araştırmacılar, memelilerde enteral ventilasyon yönteminin işe yarayıp yaramayacağını, bazı hayvanların bağırsaklarından oksijen alabilme özelliğinden ilham alarak test etti.
• Fare ve domuzlar üzerinde yapılan ilk deneylerde, oksijeni çok iyi taşıyan özel bir sıvının rektal yoldan verilmesiyle hayvanların oksijen seviyesinin geçici olarak yükseldiği görüldü.
• Yöntemin güvenliğini test etmek amacıyla 2025 yılında Japonya’da 27 sağlıklı gönüllü üzerinde ilk insan denemesi yapıldı ve gönüllülerin sıvıyı ciddi bir yan etki olmadan tolere ettiği tespit edildi.
• Uzmanlar, bu yöntemin akciğerlerin yerini alacak bir teknoloji değil; sadece solunum yetmezliği yaşayan hastalara ek veya geçici destek sağlayabilecek erken aşamada bir çözüm olabileceğini belirtiyor.

Bilim insanları, akciğer yetmezliği çeken hastalara ek bir oksijen kaynağı sağlamak amacıyla halk arasında “popodan nefes alma” olarak bilinen ve bilimsel adı “enteral ventilasyon” olan alışılmadık bir yöntemi araştırdıklarını duyurdu. Bazı hayvanların bağırsakları aracılığıyla oksijen alabilmesinden ilham alan araştırmacılar, bu mekanizmanın memelilerde ve insanlarda işe yarayıp yaramayacağını test etmeye başladı.

Araştırmanın çıkış noktası ve hayvan deneyleri

“Enteral ventilasyon” adı verilen bu alışılmadık yöntemin araştırılmasının çıkış noktası, akciğerleri yeterince çalışmayan hastalara ek bir oksijen kaynağı sağlamaktır. Bilim insanları, bu doğrultuda bazı hayvan türlerinin bağırsakları aracılığıyla oksijen alabilmesinden ilham alarak, aynı mekanizmanın memelilerde de işe yarayıp yaramayacağını test etmeye başladı.

İlk deneyler fare ve domuzlar üzerinde yapıldı. Bu hayvanlara, oksijeni çok iyi taşıyan özel bir sıvı rektal yoldan verildi. Sonuç olarak, bu sıvının bağırsak duvarından kana oksijen geçirdiği ve hayvanların oksijen seviyesini geçici olarak yükselttiği gözlemlendi.

Yöntemin insanlarda ilk güvenilirlik testi yapıldı

Hayvanlar üzerindeki olumlu sonuçların ardından, yöntemin güvenliğini test etmek için 2025 yılında Japonya’da insan denemeleri başlatıldı. Bu denemede, sıvı oksijen, sadece güvenliği test etmek için kullanılan bir formda verildi.

Toplam 27 sağlıklı gönüllüye farklı hacimlerde sıvı verildi ve katılımcıların sıvıyı genel olarak sorunsuz şekilde tolere ettiği tespit edildi. Denemelerde ciddi bir yan etki görülmedi; araştırmacılar, bu ilk adımın “yöntem güvenli olabilir” işareti verdiğini söylüyor.

Oksijen sağlama etkisi henüz kesinleşmedi

Güvenlik testlerinin başarılı olmasına karşın, yöntemin insanlarda gerçekten oksijen sağlayıp sağlamayacağı ise henüz kesinleşmiş değil. Bunun tam olarak bilinmesi için, oksijenle zenginleştirilmiş sıvının kullanıldığı yeni deneylere ihtiyaç olduğu ifade ediliyor.

Uzmanlar, bu ilginç yöntemin mevcut akciğerlerin yerini alacak bir teknoloji olmadığını vurguluyor. Enteral ventilasyon, en iyi ihtimalle solunum yetmezliği yaşayan hastalara ek veya geçici destek sağlayabilecek erken aşamada bir çözüm olarak değerlendiriliyor.