• Yağmur suyu hasadı, parsel alanı 2 bin metrekareden büyük veya çatı iz düşüm alanı 1000 metrekareden büyük yapılar ile kamu binalarında mecburi kılındı.
• Gri su sistemi ise yatak sayısı 200'den fazla olan tesisler, 10 bin metrekareden büyük AVM'ler ve 30 bin metrekareden büyük kamu binaları için zorunlu olacak.
• İki sistemden sağlanacak toplam tasarruf, yılda 10 milyon metreküpün üzerine çıkarak 1,5 yılda Mogan Gölü hacminde su tasarrufuna ulaşmayı hedefliyor.
• Sistemler, ücretsiz su kaynağı sağlaması ve sel riskini azaltması gibi avantajlarıyla öne çıkarken, dünyada da birçok ülkede zorunlu veya teşvik ediliyor.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın yaptığı yeni düzenlemeyle, belirlenen büyüklük ve tipteki özel ve kamu binalarında yağmur suyu hasadı ile gri su sistemlerinin kurulumu 1 Ocak 2026 itibarıyla zorunlu hale geliyor. Yeni mecburiyetle birlikte, Türkiye genelinde yılda yaklaşık 10 milyon metreküp su tasarrufu elde edilmesi ve bu miktarla 1,5 yılda Mogan Gölü'nü dolduracak kadar su kazanımı sağlanması hedefleniyor.

Yağmur suyu hasadında zorunluluk şartları

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın 11 Mart'ta yayımladığı Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’nde yapılan değişiklikle, yağmur suyu hasadının zorunlu tutulacağı binaların kapsamı netleştirildi. Yağmur suyu toplama mecburiyeti, depo hacmi 7 metreküpün üzerinde olan yapılar için geçerli olacak.

Zorunluluk, parsel alanı 2 bin metrekareden büyük alanlardaki yapılar ile parseldeki çatı iz düşüm alanı 1000 metrekareden büyük özel yapılar ve kamu binalarında uygulanacak. Bu sistem sayesinde binalarda yıllık ortalama 6,2 milyon metreküp su tasarrufu sağlanması bekleniyor; filtreden geçirilen yağmur suyu, bahçe sulaması ve tuvalet rezervuarlarında kullanılacak.

Gri su sistemi büyük tesisler için zorunlu

Yeni düzenleme ile getirilen bir diğer zorunluluk olan gri su sistemi ise belirli büyüklükteki tesisler için şart koşuldu. Yatak sayısı 200'den fazla olan konaklama tesisleri, yapı inşaat alanı 10 bin metrekareden büyük AVM'ler ve yapı inşaat alanı 30 bin metrekareden büyük kamu binaları için gri su sistemi zorunlu tutulacak.

Duş, küvet ve el-yüz yıkama lavabolarından elde edilen suların arıtılmasıyla elde edilen bu gri su, yalnızca tuvalet rezervuarlarında kullanılabilecek. Bu sistemin devreye alınmasıyla birlikte, binalarda yıllık ortalama 4 milyon metreküp su tasarrufu elde edilmesi hedefleniyor.

1,5 yılda mogan gölü kadar su tasarrufu hedefi

Yağmur suyu ve gri su sistemlerinin zorunlu hale gelmesiyle beklenen toplam yıllık tasarruf miktarı, ülke su kaynakları açısından hayati önem taşıyor. İki sistemden sağlanacak toplam yıllık tasarruf, 10 milyon metreküpün üzerinde olacak.

Bu miktar, Türkiye'nin önemli su havzalarından biri olan Mogan Gölü kadar suya denk geliyor. Dolayısıyla, yağmur suyu ve gri su sistemleriyle 1,5 yılda Mogan Gölü kadar sudan tasarruf edilmesi hedefleniyor.

Depolama tanklarının konumu ve kapasite hesaplaması

Mevzuata göre, yağmur

olama kapasitesi hesaplanırken, yağmur suyu hasadında binanın bulunduğu ilin metrekareye düşen yıllık yağış ortalaması ve çatının özelliklerine göre hesaplanan yıllık toplanabilir yağmur suyu miktarının en az yüzde 6'sını karşılayacak şekilde belirlenecek. Gri su depolaması ise sistemin bağlı olduğu rezervuarlarda kullanılacak suyun en az yarısını karşılamak zorunda olacak.

Dünyada teşvik ve zorunluluklar yaygınlaşıyor

Yağmur suyu hasadı ve gri su sistemlerinin kullanımı, küresel ölçekte hem teşvik hem de zorunluluklarla yaygınlaştırılmaktadır. Almanya, yağmur suyu sistemli binalara su faturasında indirim sağlarken, İngiltere uygulamanın ilk yılında %100 vergi indirimi uygulamaktadır.

Japonya, 30 bin metrekare üzerindeki tüm binalarda sistemi zorunlu tutarken; Hindistan'ın başkenti Yeni Delhi, 100 metrekare üzerindeki bütün çatılara yağmur suyu sistemi şartı getiriyor. Türkiye'de de 30 büyükşehirden Ankara, Diyarbakır, İstanbul ve Kocaeli'nin bulunduğu 7'sinde yağmur suyu uzaklaştırma ayrık sistemine geçilmiştir.