• Çin, nadir toprak elementleri ve üretim teknolojilerinin ihracatına kısıtlama getirdi.
• Karar, ABD ile yürütülen tarife müzakereleri sürerken alındı.
• Pekin, kararı ulusal güvenlik ve çıkar gerekçesiyle savundu.
• Yeni kısıtlamalar 1 Aralık’tan itibaren yabancı üreticileri de kapsayacak.

Çin, küresel arzın büyük bölümünü karşıladığı nadir toprak elementleri ve bu elementlerin işlenmesine ilişkin teknolojilerin ihracatına yeni kısıtlamalar getirdi. Ticaret Bakanlığından yapılan açıklamada, kararın ulusal güvenlik ve çıkarların korunması amacıyla alındığı vurgulandı.

Nadir toprak elementlerinin çıkarılması, işlenmesi, mıknatıs malzemelerinin imalatı ve geri dönüşümüyle ilgili teknolojilerin transferi kontrol altına alınırken, bu elementlerin işlendiği tesislerdeki montaj, bakım ve güncelleme işlemleri de kısıtlamaya tabi tutuldu.

Ayrıca, Çin’den nadir toprak elementleri ihraç eden yabancı şirketlerin, sivil ve askeri ikili kullanıma sahip ürünlerin ihracatı için lisans alması zorunlu hale getirildi.

“Ulusal güvenliğimiz ve çıkarlarımız tehdit altında”

Bakanlık, bazı yabancı kuruluş ve bireylerin Çin’den ham veya işlenmiş nadir toprak elementleri edinerek bunları askeri operasyonlarda kullanan kurumlara aktardığını belirtti. Açıklamada, bu durumun Çin’in güvenliğine doğrudan tehdit oluşturduğu kaydedildi.

Geçtiğimiz ay Devlet Güvenliği Bakanlığı da, bazı yabancı istihbarat servislerinin Çin’den kritik mineralleri yasa dışı yollarla çıkarmaya çalıştığı uyarısında bulunmuştu.

APEC öncesi stratejik hamle

Kararın, ABD ile Çin arasında süren ticaret görüşmeleri ve iki ülke liderlerinin bu ay sonunda Güney Kore’deki APEC Zirvesi’nde yapması beklenen görüşme öncesine denk gelmesi dikkat çekti.

Pekin yönetimi, Washington’un çip sektörüne yönelik ihracat kısıtlamalarına daha önce de galyum, germanyum, antimon, tungsten ve molibden gibi stratejik minerallerin ihracatını sınırlayarak karşılık vermişti.

Çin küresel arzın yüzde 69’unu kontrol ediyor

ABD Jeolojik Araştırmalar Kurumuna (USGS) göre, 2024’te dünya genelinde 390 bin ton nadir toprak elementi üretildi ve bunun 270 bin tonu Çin’de gerçekleşti.

Dünyada 17 grup nadir toprak elementinin yaklaşık yüzde 69’unu üreten Çin, ABD’nin teknoloji ve ticaret kısıtlamalarına ihracat kontrolleriyle karşılık vererek bu alandaki küresel hakimiyetini stratejik bir koz olarak kullanıyor.