Rapora göre FC-31, J-10C ve JF-17’den oluşan üçlü portföy, Pekin’in küresel savaş uçağı pazarında giderek daha etkili bir aktör hâline gelmesini sağlıyor.

Pentagon raporundan dikkat çekici tespitler

Pentagon’un kamuoyuna açık versiyonunu yayımladığı raporda, Çin’in askeri havacılık alanında hızlı bir büyüme ve yenilik sürecinde olduğu vurgulandı. Raporda, Halk Kurtuluş Ordusu (PLA) için geliştirilen yeni insanlı ve insansız muharip hava araçlarının yanı sıra, hâlihazırda üretimde olan en az üç savaş uçağının ihracat potansiyeline dikkat çekildi.

Son 12 ayda iki yeni “kuyruksuz” gizli tasarıma sahip uçağın tanıtıldığı belirtilirken, bunların gayriresmî olarak J-36 ve J-XDS olarak adlandırıldığı aktarıldı. Ayrıca kara konuşlu J-35A beşinci nesil savaş uçağı ile uçak gemisi konuşlu J-15D elektronik harp uçağı da raporda öne çıkan platformlar arasında yer aldı.

İhracat için üç ana platform

Raporda Çin’in ihracata sunduğu başlıca savaş uçakları şu şekilde sıralandı:

• FC-31 (J-35’in ihracat versiyonu): Beşinci nesil, düşük görünürlüklü bir savaş uçağı.
• Chengdu J-10C: Dördüncü nesil, modernize edilmiş çok rollü savaş uçağı.
• JF-17 Thunder: Çin-Pakistan ortak üretimi, daha düşük maliyetli hafif muharip uçak.

Pentagon’a göre FC-31 için Mayıs 2025 itibarıyla kesinleşmiş bir satış bulunmuyor. Ancak Mısır, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin potansiyel müşteri olarak ilgi gösterdiği ifade ediliyor. FC-31’in temel tasarımının başından itibaren ihracat odaklı geliştirildiği, bu nedenle dış pazarlara sunulmasının öncelik olmaya devam ettiği kaydediliyor.

J-10C ve JF-17’nin mevcut pazarı

Raporda, J-10C’nin şu ana kadar yalnızca Pakistan’a ihraç edildiği ve bu ülkeye 2020’den bu yana toplam 36 uçak siparişi verildiği belirtildi. Pakistan Hava Kuvvetleri envanterine giren J-10C’lerin, Hindistan ile yaşanan son gerilimlerde operasyonel olarak kullanıldığı hatırlatıldı.

JF-17 ise Çin’in ihracatta en başarılı savaş uçağı olarak öne çıkıyor. Pentagon verilerine göre bu uçak Pakistan’ın yanı sıra Azerbaycan, Myanmar ve Nijerya’ya satıldı. Irak ile de olası bir tedarik için görüşmelerin sürdüğü ifade ediliyor.

Orta Doğu ve Afrika odaklı strateji

Pentagon raporu, Çin’in savaş uçağı ihracatını dış politika araçlarından biri olarak kullandığını vurguluyor. Silah satışlarının, Kuşak ve Yol Girişimi kapsamında yürütülen ekonomik ve diplomatik girişimleri tamamlayıcı bir unsur olduğu belirtiliyor. Özellikle Afrika ve Orta Doğu’daki birçok ülkenin, daha düşük maliyetli ve siyasi kısıtlamaları sınırlı olan Çin menşeli sistemlere yöneldiği kaydediliyor.

Üst segmentte rekabet hedefi

Raporda, FC-31’in olası bir ihracat başarısının Çin açısından kritik bir eşik olacağı değerlendiriliyor. Böyle bir satışın, Pekin’in yalnızca uygun fiyatlı sistemler değil, aynı zamanda üst segmentte de rekabetçi savaş uçakları sunabildiğini göstermesi bekleniyor. Pentagon’a göre Çin, üç farklı sınıfta savaş uçağı sunarak hem maliyet hem de kabiliyet açısından geniş bir müşteri kitlesine hitap edebilecek konuma gelmiş durumda.

Pentagon’un değerlendirmesi, Çin’in savaş uçağı ihracatında önümüzdeki yıllarda belirgin bir artış yaşanabileceğine ve ülkenin küresel askeri havacılık pazarındaki ağırlığının giderek artacağına işaret ediyor.