• Çin'de 25 Ekim'de yürürlüğe giren yasa, tıp, hukuk, eğitim ve finans gibi alanlarda paylaşım yapacak "influencer"ların resmi bir sertifika, lisans veya diploma göstermesini gerektirdi.
• Çin Siber Alan İdaresi (CAC), düzenlemenin amacını, yanlış bilgilerin yayılmasını engellemek ve halkı yanıltıcı tavsiyelerden korumak olarak açıkladı.
• Douyin ve Weibo gibi sosyal medya platformları, içerik üreticilerin kimlik bilgilerini doğrulamakla ve paylaşımların kaynak içermesini sağlamakla sorumlu tutuldu.
• Eleştirmenler, yeni yasanın dijital sansürü artırabileceğini ve bağımsız sesleri susturarak kamuoyu tartışmalarını daraltabileceğini savundu.

Yasanın amacı yanlış bilgiyle mücadele olarak açıklandı

Çin Siber Alan İdaresi (CAC) tarafından uygulamaya konulan yeni düzenleme, 25 Ekim itibarıyla yürürlüğe girdi. Bu kural, çevrimiçi ortamda tıp, hukuk veya finans gibi "hassas" olarak nitelendirilen konularda içerik üreten kişilerin, yetkinliklerini kanıtlamalarını zorunlu hale getirdi.

İçerik üreticilerinin artık bu alanlarda konuşabilmek için bir derece, profesyonel lisans veya sertifika gibi belgeleri sunmaları gerektiği bildirildi. CAC, bu adımın dezenformasyonla mücadele etmeyi ve halkı sahte veya yanıltıcı tavsiyelere karşı korumayı amaçladığını belirtti.

Platformların sorumluluğu artırıldı

Yeni yasa, Douyin (TikTok'un Çin versiyonu), Bilibili ve Weibo gibi büyük sosyal medya platformlarına da önemli sorumluluklar yükledi. Bu platformlar, içerik üreticilerinin beyan ettikleri uzmanlık belgelerini doğrulamakla görevlendirildi.

Ayrıca, paylaşımlarda kullanılan bilgilerin kaynaklarının düzgün bir şekilde belirtilmesi ve yapay zeka tarafından üretilen içeriklerin açıkça etiketlenmesi şart koşuldu. Düzenleme, "eğitim" kisvesi altında yapılan gizli tıbbi ürün, takviye veya sağlık gıdası reklamlarını da yasakladı.

Eleştirmenler sansür endişesi taşıdı

Resmi makamlar yeni kuralın güveni artıracağını ve doğruluğu sağlayacağını savunurken, birçok eleştirmen durumu yeni bir dijital sansür biçimi olarak yorumladı. Eleştirmenler, belirli konularda kimin konuşabileceğini sınırlayarak hükümetin bağımsız sesleri susturabileceği ve kamusal tartışmanın kapsamını daraltabileceği uyarısında bulundu.

Uzmanlar ayrıca, "uzmanlık" tanımının muğlak ve subjektif kaldığına dikkat çekti. Bu durumun, yetkililere kimin çevrimiçi ortamda konuşacağına karar verme konusunda daha fazla güç verebileceği ifade edildi.

Tartışmalar küresel bir boyuta sahip

Bu tartışma, "influencer" kaynaklı bilginin geleneksel uzmanlara güçlü bir alternatif haline geldiği bir dönemde yaşandı. Sağlık tavsiyelerinden finansal koçluğa kadar birçok içerik üreticisi, resmi bir vasıfları olmasa da ilişkilendirilebilir ve güvenilir görünerek takipçi kazandı.

Ancak Portsmouth Üniversitesi tarafından yapılan yakın tarihli bir araştırma, bu dijital kültürün karanlık tarafına ışık tuttu. Araştırma, sosyal medya "influencer"larının yanlış bilgileri, gerçekçi olmayan güzellik ideallerini ve zararlı ürünleri teşvik ederek psikolojik, sağlık ve güvenlik riskleri oluşturduğunu ortaya koydu.

Halkın bir kısmı kararı memnuniyetle karşıladı

Çin'deki bazı sosyal medya kullanıcıları, yasanın çevrimiçi tartışmalara daha fazla güvenilirlik getirebileceğini belirterek kararı olumlu karşıladı. Bir Weibo kullanıcısı, durumu "Konuşmayı gerçek uzmanlığa sahip kişilerin yönetmesinin zamanı gelmişti" şeklinde yorumladı.

Buna karşın diğer kullanıcılar, yasanın yaratıcılığı boğabileceğinden ve açık tartışmayı sınırlayabileceğinden endişe duydu. Bu durumun, sosyal medyayı özgür bir paylaşım alanı olmaktan çıkarıp devlet kontrolünde bir uzmanlık alanına dönüştürebileceği belirtildi.