• Erdoğan, Türk kütüphaneciliğinin Emevilerden günümüze uzanan bin 300 yıllık köklü bir geleneği olduğunu belirtti ve ilim-irfan merkezlerinin tüm dünyaya ışık saçtığını ifade etti.
• Tarihte ilme kıymet verildiği, kitaba ve bilgiye dört elle sarılındığı dönemlerde en büyük başarıların elde edildiğini, aksi durumda ise geriye düşüldüğünü söyledi.
• Cumhurbaşkanlığı Millet Kütüphanesi'nin 5 milyon 100 bini aşkın matbu ve 141 milyon 700 bin kaynak ile dünyanın en büyük üçüncü kütüphanesi haline geldiğini açıkladı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Kütüphane 5.0 ve İnsan Merkezli Dijital Dönüşüm Uluslararası Konferansı münasebetiyle Millet Kütüphanesi'nde bulunmaktan bahtiyarlık duyduğunu dile getirdi. 4 Kasım'da başlayıp sona erecek konferansın ülkeye hayırlara vesile olmasını temenni etti. Erdoğan, "İlk emri 'oku' olan bir inancın müntesipleriyiz" diyerek, ilim erbabının bilgiyi yitik malları olarak gördüğünü ve hayatları boyunca bilginin peşinde koştuğunu ifade etti.

Bin 300 yıllık köklü bir kütüphanecilik geleneği

Konuşmasında kütüphanecilik geleneğine değinen Cumhurbaşkanı Erdoğan, Emevilerden Abbasilere, Selçuklulardan Osmanlı Cihan Devleti'ne uzanan 1300 yıllık çok köklü bir birikime sahip olunduğunu vurguladı. Şam'daki Beyt'ül Hikme, Bağdat'taki Nizamiye Medresesi, Süleymaniye Kütüphaneleri gibi yapıların yalnızca kendi muhitlerine değil, tüm dünyaya ilim ve irfan yaydığını belirtti.

Avrupa'dan ve dünyanın diğer bölgelerinden bilim insanlarının bu merkezlerde ilim tahsil ettiğini, günümüzün bilim ve kültür mirasına yapılan katkının göz ardı edilemeyecek kadar büyük olduğunu söyledi.

İlme verilen kıymet başarı getirdi

Erdoğan, tarihe bakıldığında ilme hak edilen kıymetin verildiği, kitaba ve bilgiye dört elle sarılındığı dönemlerde dünya tarihine geçen en büyük başarıların elde edildiği gerçeğiyle karşılaşıldığını aktardı. Huzur ve güvenliğin, refah seviyesinin bu sayede istendiği düzeye geldiğini, ilimle aranın açıldığı zamanlarda ise geriye düşüldüğünü, güç kaybedildiğini ve takip eden konumuna gelindiğini ifade etti. Yavuz Sultan Selim Han'ın sefere çıktığında seyyar kütüphanesini yanına aldırması ve alimin atından sıçrayan çamuru iftihar vesilesi görmesi anısını aktararak ilmin ve alimin medeniyetteki yerini gösteren önemli bir referans olduğunu dile getirdi.

Tek parti dönemi eleştirisi ve millet kütüphanesi

Cumhurbaşkanı, zengin kütüphanecilik mirasının, özellikle Cumhuriyet'i maziden bir kopuş olarak gören tek parti yıllarında yeterince değerlendirilemediğini dile getirdi. Cemil Meriç'in benzetmesiyle eşsiz kaynaklarla bezeli kütüphanelerin birer tuğla yığınına dönüştürüldüğünü, genç nesillerin kendi kökleriyle bağının zayıflatıldığını ve medeniyet değerlerine yabancılaştırıldığını söyledi. Yaşanan olumsuzluklara rağmen yeniden ayağa kalkmayı ve köklerle bütünleşmeyi başardıklarını belirten Erdoğan, kütüphanecilik mirasımızı yaşatmaya ve geliştirmeye devam ettiklerini vurguladı.

Dünyanın en büyük üçüncü kütüphanesi

Erdoğan, 5 yıl önce Ankara'ya kazandırılan Cumhurbaşkanlığı Millet Kütüphanesi'nin önemine dikkat çekerek, buranın 5 milyon 100 bini aşkın matbu eser, dijitalleştirilmiş yayınlarla birlikte 141 milyon 700 bin kaynak ve 300 milyonun üzerinde elektronik kaynak ile dünyanın en büyük üçüncü kütüphanesi haline getirildiğini belirtti. Kütüphanenin 112 ülkeden 135 farklı dilde eser, 13 ana veri tabanı, 125 bin metrekare alan, 5 bin kişilik oturma kapasitesi ve tam 201 kilometre raf uzunluğu ile öğrencilerin ve vatandaşların hizmetine verildiğini söyledi.

Ziyaretçi ve üye sayılarında rekor artış

Millet Kütüphanesi'nin geçtiğimiz sene 2 milyona yakın ziyaretçi ağırlayarak dünyada üçüncü sıraya yerleştiğini vurgulayan Erdoğan, bu yıl Ekim ayı itibarıyla toplam 8.5 milyon ziyaretçiyi ağırlamanın kıvancını yaşadıklarını dile getirdi. Bilhassa liseli ve üniversiteli gençlerin yoğun ilgisinden memnuniyet duyduğunu ifade etti. Erdoğan, gençlere günde 2 öğün çorba, 15 çeşit içecek ve kek ikram edildiğini ve bu yılın ilk 8 ayında 5 milyon 927 bin adet ücretsiz ikramda bulunulduğunu açıkladı. Ayrıca 1894 eğitim ve bilim atölyesinde 17 bin 642 katılımcının ücretsiz eğitim aldığını, 5 yılda 46 büyük sergiye ev sahipliği yapıldığını söyledi.

Kitap ve kullanıcı hedefi

2024 yılı sonunda Kültür Bakanlığı'na bağlı halk kütüphanelerindeki üye sayısının 6,7 milyona, kullanıcı sayısının 38,7 milyona ve kitap sayısının 25 milyona çıkarılarak tüm zamanların en büyük rekorunun kırıldığını duyurdu. Güncel üye sayısının 7,6 milyona, kitap sayısının ise 25,6 milyona ulaştığını ekledi. Dağıtımda olan 800 bin yeni kitapla bu sayının yıl sonunda 26,4 milyona yükseltileceğini, 2026'da açılacak yeni kütüphanelerle toplam kullanım alanının 1 milyon metrekareye, oturma kapasitesinin ise 200 bin kişinin üzerine taşınacağını bildirdi.

Rami Kütüphanesi ve yazma eserler restorasyonu

Cumhurbaşkanı Erdoğan, 2 yıl önce "büyük yürüyüşümüzde yeni bir halka" olarak tarif ettiği Rami Kütüphanesi'nin açılışının yapıldığını hatırlatarak, buranın sosyal donatıları, atölye çalışmaları, kültür ve sanat etkinlikleriyle yaşayan ve üreten bir merkeze dönüştürüldüğünü belirtti.

Dünyanın en büyük yazma eser restorasyon laboratuvarı olan Kitap Şifahanesi'nde bu sene 40 bin eserin durum tespitinin, 28 bin eserin temizlik işleminin ve çoğu tahribata uğramış 4 bin 446 eserin restorasyonunun yapılarak muhafaza altına alındığını söyledi.

Tarihi kitapların akıbeti

Erdoğan, 28 Şubat döneminin zihniyetinin kurbanlarından biri olan İstanbul Üniversitesi'ndeki tarihi kitapların, dönemin rektörü tarafından binlerce nadir eserle birlikte çöpe atıldığını anımsattı. Bunların arasında Sultan II. Abdülhamid Han'ın özel kitaplığının da bulunduğunu ifade ederek, bu eserlerin de okuyucuların istifadesine sunulduğunu dile getirdi. İstanbul'da Atatürk Kültür Merkezi'nin yeniden inşa edildiğini ve önümüzdeki aylarda Haydarpaşa'da muhteşem bir kütüphanenin hizmete açılacağını duyurdu.