• Sergi, Osmanlı’dan Cumhuriyet’e uzanan müzik devrimini belgeler, eşyalar ve arşivlerle gözler önüne seriyor.
• İsmet ve Mevhibe İnönü’ye ait özel eşyalar, sanatseverlerin ilgisine sunuluyor.
• “Yunus Emre Oratoryosu” ile Ahmet Adnan Saygun’un aldığı ödül ilk kez sergileniyor.
• Sergi, Cumhuriyet’in kültürel kimliğinde müziğin yerini yeniden hatırlatıyor.

Cumhuriyet’in müzik devrimi Pembe Köşk’te hayat buldu

İnönü Vakfı Başkanı Özden Toker’in ev sahipliğinde, küratör Filiz Gencer tarafından hazırlanan sergi, Pembe Köşk’ün kapılarını ziyaretçilere açtı.
Sergi, Osmanlı’dan miras kalan kültürel değerlerin Cumhuriyet’e aktarılma sürecinden başlayarak, Atatürk’ün ulusal müziği evrensel düzeye taşıma hedefiyle yapılan müzik devrimini anlatıyor.

Cumhuriyet’in ilk yıllarında izlenen müzik ve sanat politikaları, kurumsal adımlar ve bu süreçte rol alan isimlerin hikayeleri belgelerle sunuluyor.
Sergide ayrıca İnönü ailesine ait özel eşyalar da yer alıyor. Bunlar arasında en dikkat çekeni, İsmet ve Mevhibe İnönü’nün 1930’lu yıllarda klasik müzik konserlerinde kullandığı berjer koltuklar oldu.

“Yunus Emre Oratoryosu” müzik tarihine geçti

Sergide, 1948 yılında İnönü Sanat Armağanı’nı “Yunus Emre Oratoryosu” ile kazanan Ahmet Adnan Saygun’a verilen diploma ilk kez gün yüzüne çıktı.
Saygun’un bu eseri, müzik dalında armağan alan ilk ve tek eser olarak Türk müzik tarihine geçti.

Küratör Filiz Gencer, sergide Cumhuriyet kazanımlarıyla paralel ilerleyen müzik devriminin Ankara’nın kuruluş süreciyle iç içe anlatıldığını vurguladı.
Gencer, serginin başlangıç noktasını Osmanlı dönemine kadar taşıyarak, II. Mahmut döneminde kurulan Muzıka-i Hümayun’un bu dönüşümdeki temel taş olduğunu belirtti.

“Babamın müzik tutkusu Yemen’de başladı”

İnönü Vakfı Başkanı Özden Toker, Cumhuriyet’in 102. yılına özel hazırlanan serginin, Cumhuriyet devrimlerinin aile içinde nasıl yaşatıldığını da gösterdiğini söyledi. Toker, babası İsmet İnönü’nün müziğe olan ilgisinin Osmanlı döneminde Yemen’deki görevi sırasında başladığını anlattı:

“Ahmet İzzet Paşa komutasında Yemen’e gönderilmişti. Orada kasalar açıldığında içlerinden gramofon ve taş plaklar çıktı. Babam ve arkadaşları klasik müzikle ilk kez orada tanıştı.”

Toker, anne ve babasının müziğe olan sevgisini savaş koşullarında bile sürdürdüğünü belirtti:

“Babam cephedeyken anneme duvar piyanosu almıştı. Annem İstanbul’daydı, babam cephedeydi. Mektuplarında hangi eserleri çalıştığını sorardı. Müziğe olan ilgilerini savaşta bile kaybetmediler.”

Müzik, Cumhuriyet devrimlerinin bir parçasıydı

Toker, Atatürk ve İnönü’nün müziği sadece bir sanat değil, bir devrim alanı olarak gördüklerini vurguladı:

“İkisi de fırsat buldukça müziği, inkılapların yanında bir devrim olarak yaşattı. Bu sevgi ve inanç, Cumhuriyet’in müzik başarısının temelidir.” dedi.

Sergide ayrıca İnönü’nün konserlerde kullandığı hoparlörlü deri koltuk da yer alıyor.Toker, ailesinin her cumartesi Cebeci’deki Musiki Muallim Mektebi’nde konserlere katıldığını, bu geleneğin Cumhuriyet’in müzikle bağını gösterdiğini ifade etti.

Atatürk’ün desteklediği müzik insanlarının hikayesi

Küratör Filiz Gencer, sergide Atatürk’ün desteğiyle Cumhuriyet’in ilk müzik insanlarının hikayelerinin de anlatıldığını söyledi.
“Osman Zeki Güngör, Orhan Veli’nin babası Veli Kanık gibi isimler, Atatürk’ün desteğiyle Cumhurbaşkanlığı Orkestrası’nı kuran ilk sanatçılardır. Aynı zamanda Musiki Muallim Mektebi’nde hocalık yapmışlardır.” dedi.

Gencer ayrıca, Ahmet Adnan Saygun’un “Yunus Emre Oratoryosu”nun ilk seslendirilişine dair yeni belgeleri sergiye dahil ettiklerini belirtti:
“O performansın resmi daha önce hiç bulunamamıştı. Gazete arşivlerinden çıkarıp ilk kez bu sergide sergiledik. İlk seslendirmenin Saygun’un kendisi tarafından yönetilmesi ise tarihî bir ayrıntı.”

Cumhuriyet’in müziğine yolculuk 30 Kasım’a kadar sürecek

Sergi, Cumhuriyet’in müzik devrimini belgeleyen eşsiz bir kültür mirası olarak 30 Kasım’a kadar Pembe Köşk’te ziyaret edilebilecek.
Ziyaretçiler, hem İnönü ailesinin özel yaşamına hem de Cumhuriyet’in müzik tarihine ışık tutan bu özel koleksiyonla Türkiye’nin kültürel belleğine tanıklık edecek.