• Diyarbakır'ın Kulp ilçesindeki eski bir taş ocağında 2023'te başlayan ve 2025'te tamamlanan kazılarda 112 mezar bulundu.
• Mezarlarda, 160'ı 0-9 yaş arası çocuk ve bebeklere, 2'si ise yetişkinlere ait olmak üzere toplam 162 bireyin iskeletine ulaşıldı.
• Diyarbakır Müze Müdür Vekili Müjdat Gizligöl, alanın Roma döneminde taş ocağı, Bizans döneminde ise mezarlık olarak kullanıldığını belirtti.
• Mezarların içinde "ölü hediyeleri" de bulunurken, kemikler üzerindeki bilimsel incelemeler devam ediyor.

Kazılar bölgede bulunan bronz bir haç ile başladı

Diyarbakır'ın Kulp ilçesine bağlı İnkaya Mahallesi'nde 2021 yılında yapılan yüzey araştırmaları sırasında bronz bir haç bulunması, bölgedeki arkeolojik potansiyeli ortaya çıkardı. Bunun üzerine Diyarbakır Müze Müdürlüğü, aynı yıl Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın izinleriyle bölgede geniş çaplı bir kurtarma kazısı başlattı.

Çalışmalar sırasında 2022'de bir kilise kalıntısı ortaya çıkarılırken, 2023 yılında ise kilisenin yakınlarındaki eski bir taş ocağı alanında kazılara yoğunlaşıldı. Yaklaşık iki yıl süren bu çalışmalar, 2025 yılı itibarıyla tamamlandı.

Roma dönemi taş ocağı Bizans'ta mezarlık olmuş

Kazıların yürütüldüğü alanın tarihi hakkında bilgi veren Diyarbakır Müze Müdür Vekili Müjdat Gizligöl, bölgenin iki farklı dönemde kullanıldığını tespit ettiklerini söyledi. Gizligöl, "Burası, Roma döneminde 3. ve 4. yüzyılda taş ocağı olarak kullanılmış daha sonra Bizans döneminde ise mezarlık alana dönüştürülmüş," dedi.

Taş ocağı olarak kullanılması nedeniyle alanda oluşan taraçalar (setler) üzerinde zamanla yaklaşık 4 metrelik bir dolgu toprağın biriktiğini belirten Gizligöl, bu toprağı kaldırdıklarında ana kayaya ve çok sayıda mezara ulaştıklarını kaydetti.

Mezarların yüzde 98'i çocuk ve bebeklere ait

Kazıların en dikkat çekici sonucu, mezarlarda bulunan bireylerin yaş dağılımı oldu. Müjdat Gizligöl, bulgulara ilişkin detayları paylaştı.

Gizligöl, "Şu ana kadar 112 mezar bulduk ve bunların büyük kısmı taş sandukalardan oluşuyor. (...) 112 mezarın içerisinde 162 bireye ait iskelete ulaştık. Bunların 160'ı çocuk ve bebek. Sadece 2'si yetişkinlere ait. Mezarların içinde 'ölü hediyeleri' de ortaya çıktı," diye konuştu.

Kemikler hastalık ve yaş tespiti için inceleniyor

Kazı alanındaki çalışmaların tamamlandığını ve artık sadece temizlik yapılacağını belirten Gizligöl, çıkarılan iskeletler üzerindeki bilimsel çalışmaların ise sürdüğünü ifade etti. Teknik bir ekibin kemikleri laboratuvar ortamında incelediğini aktardı.

Gizligöl, "(Kemikler) 160'ı çocuk ve bebeklerden oluşuyor. Yaş aralığı 0-9 yaş. Bunlarla ilgili çalışmalarımız kazı evinde, laboratuvarda teknik ekibimiz tarafından yürütülmektedir. Yaş ve hastalık durumlarıyla ilgili bilimsel verileri daha sonra açıklayacağız," dedi.