• Küresel ısınmanın üçte ikisi, dünyanın en zengin yüzde 10’unun faaliyetlerinden kaynaklanıyor.
• Zenginlerin tüketim ve yatırım alışkanlıkları sıcak hava dalgaları ve kuraklıkları tetikliyor.
• Çalışma, karbon salımının yanı sıra iklim krizindeki sorumluluk konusuna dikkat çekiyor.
• Uzmanlar, servet odaklı vergilendirme ile daha adil ve etkili çözümler üretilebileceğini belirtiyor.

Nature Climate Change dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, 1990’dan bu yana yaşanan küresel ısınmanın üçte ikisi, dünyanın en zengin yüzde 10’unun faaliyetlerine dayanıyor. ETH Zürih’ten Sarah Schoengart, “Zengin bireylerin karbon ayak izlerini doğrudan gerçek dünya iklim etkilerine bağlıyoruz” diyerek, bu yeni yaklaşımın hesaplamanın ötesine geçip, sorumluluk tartışmasını da beraberinde getirdiğini vurguladı.

Araştırma, özellikle ölümcül sıcak hava dalgaları ve Amazon gibi bölgelerdeki kuraklıklar gibi aşırı iklim olaylarının, bu kesimin etkisiyle katlanarak arttığını gösteriyor. En zengin yüzde 1’lik kesim, ortalama bir bireye kıyasla yüzyılda bir görülen sıcak hava dalgalarına 26 kat, Amazon’daki kuraklıklara ise 17 kat daha fazla katkı sağlıyor.

ABD’li ve Çinli zenginler başı çekiyor

Çalışmaya göre ABD ve Çin’deki en zengin yüzde 10, sıcaklık aşırılıklarını 2 ila 3 kat artıracak düzeyde emisyon üretti. Bu durum, sadece yaşam tarzlarından değil, aynı zamanda karbon yoğun yatırımlardan da kaynaklanıyor.

Kıdemli yazar Dr. Carl-Friedrich Schleussner, “İklim eylemleri, en zenginlerin sorumluluğunu göz ardı ederse, elimizdeki en etkili kaldıraçlardan birini kaybederiz” uyarısında bulundu.

Araştırma, servet odaklı vergilendirmenin düşük gelirli grupları ezmeden daha etkili bir çözüm sunabileceğini savunuyor. Bu yaklaşım, 2023’te Brezilya’nın G20 zirvesinde gündeme getirdiği ve 1 milyar dolar üzeri servetlere yüzde 2 vergi önerisiyle de örtüşüyor. Ancak bu öneri henüz somutlaşmadı.

2021 yılında 140 ülke küresel şirketler için asgari yüzde 15 kurumlar vergisi konusunda anlaşmıştı; ancak bu görüşmeler de ilerleme kaydedemedi.