• Anayasa değişikliği, Azerbaycan ve Türkiye’ye yönelik toprak iddialarını içeriyor.
• Paşinyan, gerekirse süreci bizzat kendisinin başlatacağını söyledi.
• Ermenistan’da yaklaşan seçimler sürecin belirsizliğini artırıyor.
• Uzmanlara göre muhalefet bölünmüş durumda, Paşinyan’ın eli güçlü.

Ermenistan’da barış sürecinin önündeki en kritik engel anayasa değişikliği. Başbakan Nikol Paşinyan, değişikliklerin 2027’ye kadar tamamlanacağını duyurdu. Bu tarih, barış anlaşmasının birkaç yıl daha imzalanmayabileceği anlamına geliyor.

Paşinyan’ın anayasa değişikliğini 2027’ye ertelemesi, Azerbaycan ve Türkiye ile barış anlaşmasını geciktiriyor. Uzmanlara göre muhalefet zayıf, Paşinyan ise güçlü desteğini koruyor.

Paşinyan, anayasa değişiklikleriyle ilgili çalışmaların sürdüğünü açıkladı:

“Eğer Anayasa Mahkemesi, Azerbaycan ile yapılacak barış anlaşmasının mevcut anayasaya aykırı olduğunu tespit ederse, o zaman anayasa değişikliği için bizzat ben girişimde bulunacağım. Şimdilik bu konuda düşünmeye gerek yok.”

— Paşinyan

Ancak Paşinyan’ın işaret ettiği 2027 tarihi, barış sürecinin 2-3 yıl daha uzayabileceği anlamına geliyor. Seçimlerin sonucu da bu sürecin geleceği açısından kritik görülüyor.

“Paşinyan’ın yeniden seçilmeme ihtimali yok”

Ermeni gazeteci Natali Aleksanyan, Paşinyan’ın toplumdaki güçlü konumuna dikkat çekti. Aleksanyan, “Onun yeniden seçilmemesi neredeyse imkânsız görünüyor. Bu da barış sürecinin devamlılığını güvence altına alıyor.” dedi.

Sözlerinin devamında Aleksanyan, “Anayasa değişiklikleri ne kadar erken yapılırsa, Ermenistan’ın hem Azerbaycan hem de uluslararası kamuoyu nezdindeki konumu o kadar güçlenir. Muhalefet şu anda sadece sokak protestolarıyla sınırlı.” açıklamasında bulundu.

Azerbaycanlı siyaset bilimci Dr. Züriye Garayeva ise anayasa değişikliğinin barış süreci için hukuki güvence olduğunun altını çizdi.

Garayeva, “Paşinyan hükümeti, Azerbaycan ve Türkiye’nin toprak bütünlüğüne yönelik iddiaları anayasadan çıkarmayı hedefliyor. Bu adım hem barış anlaşmasının hem de bölgesel istikrarın temel şartı. Ancak sürecin hızı seçimlere bağlı olarak yavaşlayabilir.” ifadelerini kullandı.

Garayeva’ya göre erken referandum, belirsizliği azaltabilir fakat siyasi gerginliği artırma ihtimali de yüksek. Konuyla ilgili değerlendirmesinde Garayeva, “Kilisenin ve muhalefetin protestoları dikkat çekiyor. Ancak bunlar barış sürecini tamamen durduracak güçte değil.” dedi.