SON DAKİKA:

planlama
31 Aralık resmi tatil mi, yarım gün mü?
23 Aralık Gümüş fiyatları
11°
PodcastArşivGaleri

GDH TV

Ana Sayfa

Gündem

Dünya

Ekonomi

Savunma

Teknoloji

Kültür & Sanat

Spor

Sağlık

Yakın Plan

Yazarlar

Haftalık

‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌

GDH Digital

Haberin merkezine hoş geldiniz! Son dakika haberler, analizler ve yorumlar... GDH Digital ile bilgiye ulaşın.

Gizlilik politikamızı okuyun.

GDH, dünya gündemini yakından takip eden haber platformu.

Ana SayfaGündemDünyaEkonomiSavunmaTeknolojiKültür & SanatSporSağlıkYakın PlanYazarlarHaftalıkUzay
TarihPozitifTeknofestYaşamİnfografikPodcastGaleriTelevizyonBiyografiEğitimCanlı GelişmelerDeprem HaritasıYerel Haberler
Hakkımızdaİletişim BilgileriKünyeReklam ve İş BirliğiBize Haber Gönder
Gizlilik PolitikasıKullanım KoşullarıÇerez PolitikasıSosyal MedyaKariyer
© 2026 gdh.digital
Bizi Takip Edin:
HEMEN İNDİR
App Store
HEMEN İNDİR
Google Play
11°
PodcastArşivGaleri

GDH TV

text
text
  • GDH
  • Kültür & Sanat
  • Garip akımının kurucusu: Orhan Veli Kanık

Garip akımının kurucusu: Orhan Veli Kanık

"İstanbul'u Dinliyorum", "Güzel Havalar", "Bir Garip Orhan Veli" ve "Anlatamıyorum" şiirleriyle Türk edebiyatında iz bırakan Orhan Veli Kanık, 36 yıllık kısa yaşamına çok sayıda önemli eser sığdırdı.

Son Güncelleme: 14.11.2025 - 09:35

editor avatar
Nihan Miray Yirmibeş

Editör

Abone Ol

Google News Logo
Paylaş
Garip akımının kurucusu: Orhan Veli Kanık
  • Orhan Veli Kanık, 13 Nisan 1914'te Beykoz'da doğdu ve asıl adı Ahmet Orhan'dır; babasının adındaki Veli'yi sahiplenerek "Orhan Veli" olarak tanındı.
  • Ortaokulda Oktay Rifat Horozcu, birkaç yıl sonra da Melih Cevdet Anday ile tanışarak Garip akımının temellerini attı.
  • Kanık, 1941'de yayımladığı Garip kitabının ön sözünde vezin, kafiye ve söz sanatlarının şiiri yozlaştırdığını savunarak Türk şiirini serbest şiire yöneltti ve sokaktaki insanın şiirini yazdı.
  • Şair, Ankara'da belediyenin açtığı çukura düşerek başından yaralanmasının ardından, 14 Kasım 1950'de beyin kanaması sonucu 36 yaşında vefat etti.

Çocukluktan gençliğe edebiyat tutkusu

Mızıka-yı Hümayun'da klarnist olan Mehmet Veli Bey ile Fatma Nigar Hanım'ın ilk çocuğu olan Orhan Veli Kanık, 13 Nisan 1914'te Beykoz'a bağlı Yalıköy'de doğdu.

Çocukluğu Beykoz, Beşiktaş ve Cihangir'de geçen şairin, çocukken yazdığı ilk hikayesi "Çocuk Dünyası" dergisinde yayımlandı.

"Garip" ile gelen köklü değişim

Kanık, ilk şiirlerinde aruz veznini kullansa da, daha sonra hece ölçüsüne dayanan şiirlerinde kafiye ve redife özen gösterdi. Ancak bu eski biçimli şiirlerini kitaplarına almadı.

Fransız sembolistlerin etkisinden kurtulmaya başlayan usta şair, vezin, kafiye ve söz sanatlarını bırakarak serbest şiire yöneldi ve sokaktaki insanın şiirini yazmaya başladı.

Liseden arkadaşları Oktay Rifat Horozcu ve Melih Cevdet Anday ile 1941'de yayımladığı "Garip" adlı şiir kitabı, Türk şiirinde büyük bir kırılmanın ve köklü bir değişikliğin sembolü oldu.

Kanık, Garip kitabının ön sözünde, şiirin insanın beş duyusuna değil, kafasına hitap eden bir söz sanatı olduğunu savundu. Şair, ölçü ve kafiyenin şiiri yozlaştırdığını, bu nedenle şairaneliğe sırt çevrilerek yeni araçlar ve yeni yollarla çoğunluğa seslenmek gerektiğini vurguladı.

Zamansız veda ve edebiyat camiasının tepkisi

1945'te başladığı Milli Eğitim Bakanlığı Tercüme Bürosu'ndaki görevinden 1947'de ayrılan Kanık, 1 Ocak 1949'dan itibaren 15 günde bir yayımlanan "Yaprak" dergisini çıkardı ancak maddi sıkıntılar nedeniyle dergiyi 15 Haziran 1950'de kapatmak zorunda kaldı.

Nazım Hikmet için kaleme aldığı, "Görmüyor musun, Her yanda hürriyet; /Yelken ol, kürek ol, dümen ol, balık ol, su ol; /Git gidebildiğin yere..." dizeleriyle cezaevindeki Nazım Hikmet'e destek olmuştu.

Kasım 1950'de Ankara'da, belediyenin kablo döşetmek için açtırdığı bir çukura düşerek başından yaralanan şair, İstanbul'a döndükten sonra fenalaşarak hastaneye kaldırıldı.

Beyin kanaması nedeniyle 14 Kasım 1950'de hayata veda eden Orhan Veli'nin cenazesi, tasarımını Abidin Dino'nun yaptığı mezara, Rumelihisarı Aşiyan Mezarlığı'na defnedildi.

Şairin ölümünün ardından edebiyat camiasından üzüntü mesajları geldi. Nazım Hikmet, Orhan Veli için "Öyle sanıyorum ki Orhan Veli bizim en güzel şairlerimizden biri. Çok genç öldü, yazık oldu ama ölümsüz," ifadelerini kullanırken, öğretmeni Ahmet Hamdi Tanpınar ise "Çok severdim. Şiirin büyük damarından gelme bir şairdi," açıklamasını yapmıştı.

Kaynak:

GDH Haber

GDH Digital'i sosyal medyadan takip edin!

Next

NSosyal

Instagram

X

YouTube

Telegram

etiketler
Kültür SanatOrhan Veli KanıkEdebiyat
İLGİLİ HABERLER
Louvre soygunundan dev müzelere: 2025 sanat raporu

Louvre soygunundan dev müzelere: 2025 sanat raporu

Düzce’nin "Pheceg" ustası: Hem akademisyen hem zanaatkar

Düzce’nin "Pheceg" ustası: Hem akademisyen hem zanaatkar

2025 kültür ve sanatta rekorlar yılı: Türkiye sanatla buluştu

2025 kültür ve sanatta rekorlar yılı: Türkiye sanatla buluştu

Dalından sofraya, hasattan festivale: Bodrum’da Mandalin Festivali

Dalından sofraya, hasattan festivale: Bodrum’da Mandalin Festivali

Milli Kütüphane’nin dijital arşivi 100 milyona ulaştı

Milli Kütüphane’nin dijital arşivi 100 milyona ulaştı

New York'ta yılbaşı heyecanı başladı: Şehrin ışıkları 2026 için yanıyor

New York'ta yılbaşı heyecanı başladı: Şehrin ışıkları 2026 için yanıyor

ÖNE ÇIKAN KÖŞE YAZISI
Yazar
Hasan Basri Akdemir
[email protected]

“Operasyonun Hedefi Fenerbahçe” Demek Yargının İşini Yapmasını Engellemektir

DİĞER HABERLER
Louvre soygunundan dev müzelere: 2025 sanat raporu

Louvre soygunundan dev müzelere: 2025 sanat raporu

Düzce’nin "Pheceg" ustası: Hem akademisyen hem zanaatkar

Düzce’nin "Pheceg" ustası: Hem akademisyen hem zanaatkar

Milli Kütüphane’nin dijital arşivi 100 milyona ulaştı

Milli Kütüphane’nin dijital arşivi 100 milyona ulaştı

2025 kültür ve sanatta rekorlar yılı: Türkiye sanatla buluştu

2025 kültür ve sanatta rekorlar yılı: Türkiye sanatla buluştu

Dalından sofraya, hasattan festivale: Bodrum’da Mandalin Festivali

Dalından sofraya, hasattan festivale: Bodrum’da Mandalin Festivali

Toronto’da geleneksel Kış Gündönümü Festivali kutlandı

Toronto’da geleneksel Kış Gündönümü Festivali kutlandı

Erzurum’da buzdan hafıza: Türk kültürü -5 derecede can buldu

Erzurum’da buzdan hafıza: Türk kültürü -5 derecede can buldu

Kenya sahnesinde Rus rüzgarı: Klasik balenin zirvesi Afrika’da

Kenya sahnesinde Rus rüzgarı: Klasik balenin zirvesi Afrika’da

New York'ta yılbaşı heyecanı başladı: Şehrin ışıkları 2026 için yanıyor

New York'ta yılbaşı heyecanı başladı: Şehrin ışıkları 2026 için yanıyor

İstanbul'un sanat haritası: 2025’e damga vuran sergiler

İstanbul'un sanat haritası: 2025’e damga vuran sergiler

Download GDH App
Download GDH App
Loading Spinner