• Hong Kong polisi, aralarında akademisyen ve aktivistlerin de bulunduğu 19 yurt dışı merkezli muhalif hakkında ulusal güvenlik yasasına dayanarak yakalama emri çıkardı.
• Bu, Çin’in Hong Kong’daki muhalefeti bastırmak amacıyla yurt dışındaki isimleri hedef aldığı en geniş çaplı girişim olarak görülüyor.
• İngiltere ve Avustralya, bu adımı “sınır ötesi baskı” olarak niteleyerek sert tepki gösterdi. Çin ise “iç işlerimize müdahale” diyerek tepki verdi.
• Hong Kong, 1997’de Çin’e devredilmişti; ancak “bir ülke, iki sistem” ilkesiyle ifade özgürlüğü ve özerklik garanti altına alınmıştı.

Hong Kong’un ulusal güvenlik polisi, 2020 yılında Pekin tarafından yürürlüğe konan sert güvenlik yasası kapsamında 19 yurt dışı merkezli aktivist hakkında yakalama kararı çıkardı. Aktivistler, “Hong Kong Parlamentosu” adlı demokratik grup üzerinden “devlet gücünü yıkmaya teşebbüs etmekle” suçlanıyor.

Polise göre söz konusu yapı, Hong Kong’un kendi anayasasını oluşturmayı ve kendi kaderini tayin etmeyi amaçlıyor. Hong Kong Parlamentosu, resmi bir parlamento değil; gönüllü referandum ve sembolik seçimler yoluyla kurulan muhalif bir oluşum.

Ödüller ve suçlamalar

İsimleri açıklanan 19 kişi arasında iş insanı Elmer Yuen, yorumcu Victor Ho, aktivistler Johnny Fok ve Tony Choi de yer alıyor. Daha önce haklarında yakalama kararı çıkan 4 kişiye yönelik 1 milyon Hong Kong doları (yaklaşık 95 bin £) ödül bulunurken, kalan 15 kişi için 200 bin dolarlık başına ödül konuldu.

Listedeki isimlerden biri olan Avustralya’daki Sidney Teknoloji Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Feng Chongyi, hakkında çıkarılan ödülü “saçmalık” olarak nitelendirdi ve “Çin, yurtdışında dahi kontrolü elinde tutmak istiyor” dedi.

“Sınır ötesi baskı”

İngiltere Dışişleri ve İçişleri Bakanları ortak açıklamayla kararı kınayarak, “Bu, bir başka sınır ötesi baskı örneğidir. İngiltere, yurtdışındaki eleştirmenlerine yönelik herhangi bir taciz veya tehdit girişimini asla kabul etmez” dedi.

Çin’in Londra Büyükelçiliği ise cevaben “İngiltere, sömürgeci zihniyetinden vazgeçmeli ve iç işlerimize karışmamalı” açıklamasını yaptı.

Avustralya Dışişleri Bakanı Penny Wong da X üzerinden yaptığı paylaşımda, bu adımı kınadığını belirterek “İfade ve toplanma özgürlüğü demokrasimizin temelidir” dedi.

Pekin yasaları sınırların ötesine taşıyor

Hong Kong polisi, ulusal güvenlik suçlarının “sınır ötesi geçerliliği olan ciddi suçlar” olduğunu ve yakalama kararlarının uluslararası alanda da geçerli olduğunu savundu. Polis ayrıca, Hong Kong Parlamentosu’na destek sağlayan, fonlayan veya katılan herkesin suç işliyor olabileceğini duyurdu.

Açıklamada, gönüllü teslim olanlara ve itirafla iş birliği yapanlara ceza indirimi sağlanabileceği ifade edildi.

Arka plan: 2019 protestolarının ardından gelen baskı

Hong Kong, 2019 yılında demokrasi yanlısı kitlesel protestolarla sarsılmıştı. Olayların ardından Çin yönetimi, 2020’de Hong Kong’a ulusal güvenlik yasası dayatarak “ayrılıkçılık, terör, dış müdahale ve yıkıcı faaliyetleri” suç kapsamına almıştı.

Bu yasa, ifade özgürlüğü ve siyasi muhalefet üzerinde geniş çaplı baskı mekanizmaları oluşturduğu gerekçesiyle uluslararası toplumun eleştirilerine maruz kalıyor.