• Hurda Teşviki, araç yaş ortalamasını düşürme, yerlilik oranına katkı sağlama ve yeşil dönüşümü destekleme maksadıyla meclis gündemine taşınan önemli bir konu.
• Sektör temsilcisi İMAS Başkanı Hayrettin Ertemel’e göre, sıkı para politikaları nedeniyle Maliye Bakanlığı, en büyük vergi gelirlerinden olan ÖTV’yi sıfırlamaya sıcak bakmıyor.
• Ertemel, düzenlemenin yasalaşması durumunda yürürlüğe giriş için en yakın tarihin 2026 yılı olabileceğini öngördü.

Hurda teşviki, geçtiğimiz aylarda meclis gündemine getirilerek kamuoyunda büyük bir beklenti oluşturdu. Bu teşvikin yerlilik oranına fayda sağlaması, trafikteki araç yaş ortalamasını düşürmesi ve yeşil dönüşümü desteklemesi gibi stratejik maksatları bulunuyor.

Konuyu gdh’a değerlendiren İstanbul Motorlu Araç Satıcıları Derneği (İMAS) Başkanı Hayrettin Ertemel, sektörel taraftan bakıldığında teşvikin iç pazardaki büyüme ve benzeri iç dinamikler için faydalı olabileceğini belirtti. Ancak Ertemel, konunun ekonomik boyutu nedeniyle "konu ile alakalı son dönemlerde yapılan yorumlar da tasarının kanunlaşmayacağı yönünde" ifadelerini kullanarak karamsar bir tablo çizdi.

Hurda araç teşviki ne zaman hayata geçer?

Teşvikin yasalaşma ihtimali ve olası tarihi hakkında da değerlendirmelerde bulunan İMAS Başkanı Ertemel, bu konuda net bir yorum yapmanın yanıltıcı olacağını belirtti. Ancak Ertemel, düzenlemenin yasalaşacağını varsayarak, hayata geçirilmesi için öngörülen en yakın tarihin 2026 yılı olabileceğini ifade etti.

Maliye Bakanlığı neden sıcak bakmıyor?

Maliye Bakanlığı'nın bu teşvike temkinli yaklaşmasının nedenlerini açıklayan Hayrettin Ertemel, Bakanlığın tasarıyı kendi alanından gayet anlaşılır bir biçimde incelediğini dile getirdi.

Ertemel'e göre, yürütülen sıkı para politikası doğrultusunda ülkemizin en büyük gelir kalemlerinden biri olan otomobilde ÖTV’yi şu aşamada sıfırlamanın planlamaya muhtemel etkileri değerlendiriliyor. Öte yandan, engelli vatandaşlara sunulan ÖTV’siz otomobil alma imkanının en yoğun kullanıldığı dönemin yılın ilk çeyreği olduğuna dikkat çeken Ertemel, bu dönemden önce veya sonra çıkarılabilecek hurda teşvikinin hem planlamaya hem de 6-7 ay sürebilecek bir düşük vergi geliri dönemine zemin oluşturabileceği için Maliye Bakanlığı’nın daha temkinli yaklaştığını belirtti.

Teşvikte yaş sınırı kaç olmalı?

Teşvikin olası uygulama esaslarına dair de önemli önerilerde bulunan Ertemel, teşvik konusu ilk gündeme geldiğinde 25 yaş ve üzeri araçların kapsama alınabileceğinin öngörüldüğünü hatırlattı.

Ertemel, teşvikin 2000 model yılı altındaki araçları kapsamasının faydalı olacağını belirtti. Ayrıca teşvikin yaş sınırı kadar, teşvikten faydalanma esaslarının da büyük önem taşıdığına dikkat çeken Ertemel, geçtiğimiz dönemlerde yaşanan olumsuz durumlardan ders alınmasını istedi.

Hurda araç piyasası oluşumu ve suistimal olaylarına atıfta bulunarak, "hurda araç niteliği taşıyan otomobile azami sahip olma süresi, teşvikle alınan yeni otomobilin belirli bir süre satılamaması gibi önleyici maddelerin tasarıya mutlaka eklenmesi gerektiği kanaatindeyiz" dedi.

Düzenlemenin ekonomiye ve sektöre stratejik faydaları

Ertemel, hurda teşvikinin Türkiye ekonomisi ve otomotiv sektörü için stratejik önemini değerlendirirken, düzenlemenin hayata geçirilmediği için kesin yorum yapmanın zor olduğunu belirtti.

Ancak Ertemel, teşvikin kamuoyunda konuşulduğu gibi sadece yerli üretimi kapsarsa, yerli üretimin iç pazardaki oranı ve otomotivin diğer kanatlarına fayda sağlayabileceğini dile getirdi. Ülke ekonomisi açısından ise talebi dönemsel olarak yerli üretime teşvik edeceği için yurt dışına çıkan döviz miktarı ve ithalat/ihracat dengesi noktasında fayda sağlayabileceği öngörüsünü paylaştı.