• Max Planck Enstitüsü araştırması, ChatGPT'nin popülerleşmesinden sonra, yapay zekanın tercih ettiği belirli kelimelerin ("GPT kelimeleri") insan konuşmasında arttığını tespit etti.
• Araştırmacılara göre insanlar, bilgili veya önemli gördükleri kaynakları taklit etme eğiliminde oldukları için yapay zekayı bir "kültürel otorite" olarak görüp onun dil kalıplarını benimsiyor olabilir.
• Çalışma, yüz binlerce YouTube videosu ve podcast bölümünü inceledi ancak henüz hakem değerlendirmesinden geçmedi ve bazı sınırlamalara sahip.

Yapay zeka insanların konuşmasını ölçülebilir şekilde değiştiriyor

Max Planck İnsan Gelişimi Enstitüsü'ndeki araştırmacılar, yapay zekanın konuşma dilimiz üzerindeki etkisini merak ederek kapsamlı bir çalışma yürüttü. Ekip, önce ChatGPT'nin metinleri "cilalarken" hangi kelimeleri tercih ettiğini belirledi ve bunlara "GPT kelimeleri" adını verdi.

Araştırmacılar daha sonra, ChatGPT'nin piyasaya sürülmesinden önceki ve sonraki dönemlere ait 360.000'den fazla YouTube videosu ve 771.000 podcast bölümünü analiz etti. Sonuçlar, "GPT kelimeleri" olarak tanımlanan sözcüklerin kullanımının, yapay zeka popülerleştikten sonra insan konuşmasında belirgin bir şekilde arttığını gösterdi.

Bu durum, insanlar ve yapay zeka arasında bir tür "kültürel geri bildirim döngüsü" oluştuğuna işaret ediyor. Çalışmanın ortak yazarı Levin Brinkmann, "Yapay zeka teknolojisinde depolanan kalıplar insan zihnine geri iletiliyor gibi görünüyor," dedi.

İnsanlar yapay zekayı bir otorite olarak görüyor olabilir

Araştırmacılara göre bu durumun arkasında basit bir psikolojik eğilim yatıyor olabilir. Brinkmann, "İnsanların birbirlerini taklit etmesi doğaldır, ancak çevremizdeki herkesi eşit şekilde taklit etmeyiz," diye ekledi ve insanların "bilgili veya önemli olarak algıladıkları" kaynakları taklit etme olasılığının daha yüksek olduğunu belirtti.

Yazarlar, bu bulgudan yola çıkarak insanların yapay zekayı giderek daha fazla bir kültürel otorite olarak gördüğünü öne sürdü. Araştırmaya göre, "başlangıçta insan verileriyle eğitilen makineler, şimdi insan kültürünü ölçülebilir şekilde yeniden şekillendiriyor."

Brinkmann, yapay zekadan dilimize geçen kelimelere örnek olarak "altını çizmek", "kavramak", "titiz" ve "çığır açmak" gibi ifadeleri gösterdi.

Çalışmanın bazı sınırlamaları bulunuyor

Henüz hakem değerlendirmesinden geçmemiş olan bu çalışma, düşündürücü sonuçlar sunsa da bazı önemli sınırlamalara sahip. İlk olarak, analizler belirli ChatGPT modellerine (GPT-4, GPT-3.5 vb.) dayanıyor ve gelecekte çıkacak yeni sürümler farklı dil kalıpları sergileyebilir.

Ayrıca, dilin zamanla birçok farklı faktörden etkilendiğini ve ChatGPT'nin bu değişimdeki tek etken olmayabileceğini unutmamak gerekiyor. Araştırmacıların kullandığı verilerin önemli bir kısmının akademik kaynaklardan gelmesi, bulguların gündelik konuşma üzerindeki etkisinin ne kadar büyük olduğu konusunda soru işaretleri yaratıyor.

Yine de uzmanlar, yapay zekanın kültür ve iletişim üzerindeki etkilerinin yakından izlenmesi gerektiği konusunda hemfikir. Bu teknoloji farkında olmadan bilinçaltımıza sızarak iletişim kurma biçimlerimizi şekillendiriyor ve bunun sonuçlarının ne olacağını zaman gösterecek.