Haber Özeti:

• Eski Filipinler Devlet Başkanı Rodrigo Duterte, UCM’nin tutuklama emri sonrası Manila’da yakalandı.
• Duterte, Hong Kong’dan dönüşünde havaalanında tutuklandı.
• UCM, 2016-2022 dönemindeki "uyuşturucuyla savaş" politikası nedeniyle Duterte'yi suçluyor.
• Filipinler hükümeti, UCM'nin kurucu anlaşması olan Roma Statüsü'nden çekilmişti.

Filipinler’in eski Devlet Başkanı Rodrigo Duterte, Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin (UCM) insanlığa karşı suçlar nedeniyle çıkardığı tutuklama emri sonrası Manila’da gözaltına alındı. 

Filipin hükümeti, Duterte’nin Hong Kong’dan dönüşü sırasında başkentteki havaalanında yakalandığını açıkladı.

UCM, 2016-2022 yılları arasında yürütülen “uyuşturucuyla savaş” operasyonları kapsamında Duterte’nin insanlığa karşı suç işlediğine dair bir soruşturma yürütüyordu. 

Mahkeme, 2021’de başlattığı incelemeyi, Filipinler’in itirazları nedeniyle askıya almış ancak Temmuz 2023’te devam etme kararı almıştı.

Filipinler UCM'den çekilmişti 

Filipinler, UCM'nin ön soruşturma başlatmasının ardından 17 Mart 2018’de mahkemenin kurucu anlaşması olan Roma Statüsü’nden çekilmişti. 

Hükümet, UCM'nin yargı yetkisinin bulunmadığını savunsa da mahkeme, Duterte'nin suçlarının Filipinler'in üye olduğu dönemde gerçekleştiğini belirterek soruşturmayı sürdürmüştü.

Duterte'nin gözaltına alınması, halefi Başkan Ferdinand Marcos Jr. ile Duterte'nin kızı ve mevcut Başkan Yardımcısı Sara Duterte arasındaki siyasi gerilimi artırabilir. Ayrıca, Filipinler’in uluslararası ilişkileri açısından da kritik bir dönemeç olabilir.

Duterte'nin UCM’ye teslim edilip edilmeyeceği belirsizliğini koruyor. Eski liderin hukuk danışmanı Salvador Panelo, tutuklamanın yasadışı olduğunu savunarak Filipinler’in UCM’den çekildiğini hatırlattı. Ancak, Filipinler halen Interpol üyesi olduğu için uluslararası mekanizmalar devreye girebilir.

Kurbanların aileleri ve insan hakları örgütleri, Duterte'nin adalet önüne çıkarılması gerektiğini savunurken, destekçileri süreci politik bir hamle olarak görüyor. Önümüzdeki günlerde Filipinler’de bu konunun yankıları devam edecek gibi görünüyor.