• 1773-1774 yıllarında Buşatlı Mehmed Paşa tarafından inşa edilen cami, 1967'deki komünist rejim sırasında minaresi yıkılarak ibadete kapatılmıştı.
• Türkiye Vakıflar Genel Müdürlüğünün mali desteğiyle Eylül 2022'de başlayan restorasyon çalışmalarıyla cami yeniden ayağa kaldırıldı.
• Çalışmalar kapsamında yapıya yeni bir minare inşa edildi, iç mekanı restore edildi, kurşun kubbeleri yenilendi ve çevresi su baskınlarına karşı düzenlendi.
• Restorasyonu tamamlanan cami, 8 Mayıs'ta Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın da canlı bağlantıyla katıldığı bir törenle ibadete ve ziyarete açıldı.

Arnavutluk'un kuzeyindeki İşkodra kentinde bulunan Kurşunlu Camisi, ülkedeki en büyük Osmanlı mimari eseri olarak kabul edilmektedir. Buşatlı Mehmed Paşa tarafından 1773-1774 yıllarında yaptırılan bu nadide eser, 1948 yılında kültür anıtı statüsü kazanarak devlet tarafından koruma altına alınmıştır.

Ancak 1967'de komünist rejimin dinleri resmen yasaklamasıyla birlikte cami büyük hasar görmüş, özellikle minaresi yıkılarak ibadete kapatılmıştır. Cami, 16 Kasım 1990'da kapılarını Müslümanlara yeniden açarak Arnavutluk için sembolik bir önem kazanmıştır.

Türkiye'nin desteğiyle eski ihtişamına kavuştu

Yıllar boyunca gördüğü zararlar ve sık sık sel suları altında kalması nedeniyle kullanılamaz duruma gelen Balkanlar'ın bu eşsiz camisi için kurtarma çalışmaları başlatıldı. Türkiye Vakıflar Genel Müdürlüğünün sağladığı finansal destekle restorasyon projesi Eylül 2022'de hayata geçirildi.

Titizlikle yürütülen çalışmalar, yeni bir minarenin inşasını, caminin iç kısmının detaylı restorasyonunu ve kubbelerindeki kurşun kaplamanın değiştirilmesini içeriyordu. Ayrıca, su baskınları gibi sorunların önüne geçmek amacıyla caminin çevresinde kapsamlı bir düzenleme yapıldı.

Restorasyonu biten Kurşunlu Camisi, 8 Mayıs'ta düzenlenen ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın canlı bağlantıyla katıldığı törenle eski ihtişamıyla kapılarını yeniden açtı. Cami, bugün hem yerli halkın hem de yabancı ziyaretçilerin ülkede en çok ilgi gösterdiği ibadethanelerden biri haline gelmiştir.

İşkodralılar yıllar sonra yeniden aynı safta

İşkodra ve çevre illerden gelen Müslümanlar, uzun yılların ardından bu tarihi mabede yeniden kavuşmanın mutluluğunu yaşıyor. Ziyaretçiler arasında, cami hasar görmeden önce de burada ibadetlerini yerine getiren yaşlı nesilden insanlar da bulunuyor.

78 yaşındaki Recep Bellova, komünist rejim tarafından kapatılmadan önceki son cuma namazını da bu camide kıldığını belirtti. Caminin yeniden ibadete açılmasının tüm İşkodra halkı için büyük bir mutluluk olduğunu ifade eden Bellova, "Uzun yıllar sonra ilk kez bu camiye namaz kılmak için geldim. Bence bu, tüm bölge için harika bir armağan. Bu, gençler için bir lütuf ancak aynı zamanda bu camiyi görebilmek ve namaz kılabilmek nasip olan biz yaşlılar için de. Türkiye'ye böylesine değerli bir yatırım yaptığı için saygı duyuyoruz." diye konuştu.

55 yaşındaki Herion Maho ise en son Kasım 1990'da namaz kıldığı caminin yeniden açılmasının kendisi için büyük bir sevinç kaynağı olduğunu söyledi. Maho, "Bu camiyi bir kez daha görmek büyük bir mutluluk ve olağanüstü bir duygu. (Restorasyondan sonra) İlk namazımı bir akşam vakti tek başıma kıldım, çok mutlu oldum. Türk hükümetine, özellikle Cumhurbaşkanı Erdoğan'a çok teşekkürler." ifadelerini kullandı.

Kurşunlu Camisi'nde ilk cuma namazını kılan 38 yaşındaki Senad Kraja, yaşadığı heyecanı dile getirerek şunları söyledi: "Harika bir şey. Türkiye sayesinde bu yapının değerini ve ihtişamını olduğu gibi koruyabildik. Türkiye'ye çok teşekkür ediyoruz, ülkemizde ve İşkodra'da yaptıkları her iş, her icraat için çok minnettarız."

80 yaşındaki Muamer Vuci ise Kurşunlu Camisi'ni "Balkanlar'ın mucizesi" olarak tanımladı. Vuci, "Bugün biz İşkodralılar olarak gururluyuz çünkü bu cami Balkanlar'da gelenekleri olan ve tarihi bilinen bir camidir. Dost Türk halkına, büyük, ciddi ve eksiksiz bu yatırımlarından dolayı teşekkür ederiz." şeklinde konuştu.