• TÜİK Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçlarına göre, 2025 yılı ağustos ayında işsiz sayısı 168 bin kişi artarak 3 milyon 44 bin kişiye ulaştı ve işsizlik oranı yüzde 8,5'e yükseldi.
• Potansiyel iş gücü ve işsizlerden oluşan atıl iş gücü oranı yüzde 27,2'ye çıkarken, ülkedeki çeşitli nedenlerle iş aramayanlar ve çalışma hayatından çekilenlerle birlikte gerçek işsizlik rakamlarının çok yüksek seviyelerde seyrettiği belirtiliyor.
• İşsizlik ödeneği, son 4 aylık brüt kazancın yüzde 40'ı olarak hesaplanıyor, ancak bu miktar brüt asgari ücretin yüzde 80'ini geçemiyor.

Türkiye Gazetesi yazarı İsa Karakaş’ın analizine göre, Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçları işsizlikte tırmanışı gözler önüne seriyor. 2025 yılı Ağustos ayında işsiz sayısı 168 bin kişi artarak 3 milyon 44 bine yükseldi. Bu, işsizlik oranında 0,4 puanlık artış anlamına geliyor ve toplam işsizlik oranı yüzde 8,5’e ulaştı. Erkeklerde bu oran yüzde 6,8 iken, kadınlarda yüzde 11,6’ya kadar çıkıyor. Özellikle kadın istihdamının teşviklere rağmen istenen seviyeye ulaşamaması dikkat çekiyor.

Atıl iş gücü gerçeği göz ardı edilemez

Sadece açık işsizler değil; iş bulma umudunu yitirmiş, zamana bağlı eksik istihdamda olan ya da potansiyel iş gücü konumundaki bireyler de tabloyu ağırlaştırıyor. Bu kişileri de kapsayan atıl iş gücü oranı, 2024 Ağustos ayında yüzde 27,2’ye çıktı. Zamana bağlı eksik istihdam ve işsizlerin toplam oranı yüzde 18,2 iken, işsiz ve potansiyel iş gücünün bütünleşik oranı ise yüzde 18,7 olarak hesaplandı.

İşsizlik ödeneği geçim desteği sunuyor ama sınırlı

Ekonomik daralmanın sürdüğü bir ortamda, birçok kişi için işsizlik maaşı adeta bir can simidi. Ancak bu destek de sınırlı. Karakaş’ın yazısında yer verdiği bilgilere göre, işsizlik maaşı; işten kendi kusuru olmadan ayrılan, sigorta şartlarını sağlayan kişilere veriliyor. Ödeneğin günlük tutarı, son 4 aylık brüt kazancın yüzde 40’ı üzerinden hesaplanıyor. Ancak bu tutar, brüt asgari ücretin yüzde 80’ini geçemiyor. Şu an en yüksek işsizlik maaşı 20.646,49 TL ile sınırlı. Üstelik bu ödenek sadece damga vergisine tabi; haciz edilemiyor, devredilemiyor.

Prime esas kazanca göre işsizlik ödeneği hesaplamaları

İsa Karakaş’ın aktardığı hesaplama tablosuna göre, sigortalının son 4 aylık prime esas kazancına (SPEK) göre ödenecek net miktar şöyle belirleniyor:

Son 4 ay 2025 yılına ait asgari ücretle (26.005,50 TL SPEK ortalaması) çalışan bir işsizin brüt ödeneği 10.402,20 TL olup, damga vergisi (D.V.) kesintisi sonrası eline geçecek net miktar 10.323,25 TL.

Son 4 ay brüt 40.000 TL SPEK ortalaması ile çalışan bir işsizin brüt ödeneği 16.000,00 TL olup, damga vergisi kesintisi sonrası net alacağı miktar 15.878,56 TL.

Son 4 ay brüt 55.000 TL SPEK ortalaması ile çalışan bir işsizin brüt ödeneği 22.000,00 TL olmasına rağmen, brüt asgari ücretin yüzde 80’ini geçememe kuralı nedeniyle Damga Vergisi kesintisi sonrası alabileceği en yüksek ödenek miktarı 20.646,49 TL ile sınırlı.

2026’da işsizlik maaşı ne kadar artacak?

Yeni yılda işsizlik maaşının ne kadar artacağı, asgari ücret zammına bağlı. 2024 ve 2025 Temmuz aylarında asgari ücrete ara zam yapılmadığını hatırlatan Karakaş, bu nedenle hem ücretlerin hem de işsizlik ödeneklerinin alım gücünün ciddi oranda azaldığını vurguluyor. 2026 yılı başında yapılacak zamla birlikte işsizlik maaşının da yüzde 25 ila yüzde 30 oranında artabileceği öngörülüyor.

Ancak bu artış, yıl boyunca geçerli olacak ve Temmuz 2026’da yeni bir güncelleme yapılması beklenmiyor. Dolayısıyla bu artışın, yüksek enflasyon karşısında işsizlerin yükünü hafifletmeye yetmeyeceği de ifade ediliyor.