• Yaşamının herhangi bir döneminde fiziksel şiddete en fazla %14,7 ile 35-44 yaş grubundaki kadınlar maruz kaldı.
• Boşanan kadınların şiddet maruziyet oranları evlilere göre belirgin şekilde yüksek: Boşananların %41,5'i fiziksel, %62,1'i psikolojik şiddet gördü.
• Ekonomik şiddete maruz kalan kadınlar eğitim durumuna göre incelendiğinde, bir okul bitirmeyen kadınlar %31,8 ile ilk sırada yer alırken, yükseköğretim mezunları son sırada kaldı.
• Şiddet nedenleri arasında ise eş veya birlikte olunan kişinin öfke kontrol sorunu %21,7 ile ilk sırada gösterildi.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Marmara Üniversitesi ve TÜBİTAK iş birliğinde, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı adına 2024 yılı "Türkiye Kadına Yönelik Şiddet Araştırması"nı ilk kez yayımladı. Araştırma, 15-59 yaş grubunda 18 bin 275 kadınla bilgisayar destekli yüz yüze görüşmelerden elde edildi.

Yaşamının herhangi bir döneminde kadınların %28,2'si psikolojik, yüzde 18,3'ü ekonomik ve yüzde 12,8'i fiziksel şiddete uğradı. Fiziksel şiddete en fazla maruz kalan kesim, yüzde 14,7 ile 35-44 yaş grubundaki kadınlar oldu.

Medeni durum ve eğitim düzeyi şiddeti nasıl etkiliyor?

Medeni durum bazında yapılan incelemede, boşanan kadınların şiddet türlerinde yüksek oranlara sahip olduğu görüldü. Boşanan kadınların yüzde 62,1'i psikolojik, yüzde 42,5'i ekonomik ve yüzde 41,5'i fiziksel şiddete maruz kaldı. Buna karşılık, evli kadınların oranları yüzde 26,4 (psikolojik), %19,9 (ekonomik) ve yüzde 11,6 (fiziksel) olarak belirlendi.

Eğitim durumuna bakıldığında ise, yaşamının herhangi bir döneminde ekonomik şiddete maruz kalan kadınların %31,8'i bir okul bitirmeyen kadınlardan oluştuğu, bu oranın yükseköğretimi tamamlayan kadınlarda %8,9 olduğu dikkat çekti.

Son 12 ayda dijital şiddet ve ısrarlı takip ilk kez incelendi

Araştırmada, teknolojinin ilerlemesiyle ortaya çıkan şiddetin yeni görünümleri olan dijital şiddet ve ısrarlı takip de ilk kez kapsama alındı. Son 12 aylık dönemde kadınların yüzde 11,6'sı psikolojik, yüzde 3,7'si dijital, yüzde 3,2'si ekonomik şiddete maruz kaldı.

Bu dönemde şiddete en yüksek oranda maruz kalan yaş grubu, tüm şiddet türleri dikkate alındığında yüzde 15,2 ile 15-24 yaş grubu oldu. Dijital şiddette ise yüzde 62,3 ile ilk sırayı "yabancı biri" alırken, ısrarlı takipte de "yabancı biri" yüzde 39,6 ile en sık şiddet uygulayan kişi oldu.

Şiddetin nedeni ne?

Eşi veya birlikte olduğu kişinin uyguladığı fiziksel ve/veya cinsel şiddetin nedenleri incelendiğinde, erkeğin öfke kontrolü yüzde 21,7 ile en sık belirtilen neden oldu. Erkeğin yetiştirilme tarzı yüzde 13,3, maddi sıkıntı ise yüzde 13 ile bunu izledi.

Şiddetin nedeni olarak belirtilen maddi sıkıntı, erkeğin alkollü içki etkisinde olması ve iş sorunları kadının yaşı arttıkça artış gösterdi. Öte yandan, kadınların yüzde 47,7'sinin eşinin veya birlikte olduğu kişinin uyguladığı en son şiddet davranışını kimseye anlatmadığı tespit edildi.

Bölgesel incelmede, fiziksel şiddetin en çok görüldüğü bölge yüzde 25,9 ile Kuzeydoğu Anadolu, en düşük olduğu bölge ise yüzde 8,8 ile Ortadoğu Anadolu olarak belirlendi.