• Aliyev ve Tokayev, stratejik ortaklık anlaşmasının 20. yılında Astana’da buluştu.
• Görüşme, iki ülkenin Orta Koridor’daki rolünü daha da güçlendirdi.
• Siyaset bilimci Amangeldi Kurmet, iş birliğinin ekonomiyle sınırlı kalmaması gerektiğini belirtti.
• Kurmet’e göre Türk dünyası, savunma, yapay zeka ve uzay teknolojilerinde ortak adımlar atmalı.

gdh’a konuşan Kazakis siyaset bilimci Amangeldi Kurmet, Aliyev–Tokayev görüşmesinin yalnızca ikili ilişkiler açısından değil, Türk dünyasının geleceği bakımından da stratejik öneme sahip olduğunu söyledi:

“Tokayev ile Aliyev’in Astana’da bir araya gelmesi, çok önemli ve stratejik ilişkilerin daha da gelişmesi anlamına geliyor. Çünkü iki ülke, Hazar Denizi’nin iki kıyısında yer alan birer transit-lojistik merkez haline geldi. Çin’den Avrupa’ya uzanan yük taşımacılığı ve transit hatları Kazakistan ve Azerbaycan üzerinden geçiyor. Orta Koridor’da bu iki ülkenin ağırlığı çok büyük.”

— Kurmet

Kurmet, görüşmenin iki ülke arasındaki stratejik ortaklık anlaşmasının 20. yılına denk gelmesinin sembolik önem taşıdığını da vurguladı. “Bu görüşme, 20 yıl önce imzalanan anlaşmaya bağlılığın teyididir.” diyen Kurmet sözlerine şu cümlelerle devam etti:

“Orta Koridor artık Türk dünyasının ana geçidi haline geldi.Bu hat, Kazakistan’dan Türkiye’ye uzanıyor ve Türk ülkeleri arasındaki dayanışmanın omurgasını oluşturuyor.”

— Kurmet

“Savunma ve yapay zeka iş birliği öncelikli olmalı”

Kurmet, iş birliğinin yalnızca enerji ve ticaretle sınırlı kalmaması gerektiğini belirterek, savunma ve teknoloji alanlarının öncelik taşıdığını ifade etti.

Kurmet, “Bundan sonraki dönemde temel konu yalnızca transit veya enerji değil, yapay zeka, dijital platformlar ve savunma sanayi olmalıdır.” açıklamasında bulunarak savunma alanındaki işbirliğinin önemine dikkat çekti:

“Türk dünyası olarak savunma alanına önem vermeliyiz.Çünkü dünyadaki jeopolitik denge çok hızlı değişiyor.Bu açıdan Kazakistan ve Azerbaycan’ın savunma sanayilerini birleştirip geliştirmesi büyük önem taşır.”

— Kurmet

Kurmet ayrıca, Türkiye’nin savunma sanayisindeki deneyiminin Türk devletleri için büyük bir fırsat sunduğunu belirtti.

“Türk devletlerinde doğal kaynaklar çok, Türkiye ise savunma sanayinde lider konumda.” diyen Kurmet, şu cümleleri kullandı:

“Türkiye’nin teknoloji transferindeki rolü büyük. Kazakistan’daki Baykonur Uzay Üssü’nün gelecekte Türk dünyasının ortak kullanımına açılması doğru olur. Bu üs geliştirilip ortak uzay merkezi haline getirilmelidir.”

— Kurmet

“Küresel gelişmelere uygun şekilde yeniden yapılanmalıyız”

Kurmet “Azerbaycan ve Kazakistan bu konuda öncü rol oynamalı.
Çünkü gelecekteki rekabet yalnız enerji alanında değil, teknoloji, uzay ve savunma alanlarında da belirleyici olacak.” dedi.

Son olarak Kurmet, “Türk ülkeleri arasındaki iş birliği sadece tarihsel bir zorunluluk değil, jeopolitik bir gerekliliktir.” diyerek değerlendirmesini tamamladı.