• Küresel Hastalık Yükü programı tarafından yürütülen çalışma, 2023'te 18,5 milyon olan vaka sayısının 2050'de ortalama 30,5 milyona yükseleceğini öngörüyor.
• Kanser artışlarına en büyük etkiyi, 16 kanser türüyle ilişkili olan sigara kullanımı başta olmak üzere davranışsal risk faktörleri yapıyor.
• Düşük ve orta gelirli ülkelerde kanser kaynaklı ölüm oranının %90'a yaklaşacağı, yüksek gelirli ülkelerde ise bu oranın %42 civarında kalacağı tahmin ediliyor.
• Araştırmacılar, erken teşhis, taramaların artırılması ve tedaviye erişimdeki eşitsizliklerin giderilmesinin hayati önem taşıdığını vurguluyor.

Toplum sağlığı üzerindeki etkileri ölçen Küresel Hastalık Yükü (GBD) araştırma programı, kanserin gelecekteki seyrine ilişkin endişe verici bir çalışma yayımladı. The Lancet'te yer alan makale, kanserin 2050 yılına kadar olan gelişimini ve etkilerini mercek altına aldı.

Çalışmanın verilerine göre, 2023 yılında dünya genelinde 18,5 milyon yeni kanser vakası teşhis edildi. Aynı yıl içerisinde 10,4 milyon kişi kanser nedeniyle hayatını kaybetti.

Akciğer kanseri en ölümcül tür oldu

Geçtiğimiz yıl 2,3 milyon teşhisle meme kanseri en yaygın görülen tür olarak kayıtlara geçti. Meme kanserini sırasıyla akciğer ve kolon kanseri izledi.

Ancak en ölümcül kanser türü, 2 milyonu aşan can kaybıyla akciğer kanseri olarak öne çıktı. Akciğer kanserini ise kolon ve mide kanseri takip etti.

Çalışmayı yürüten araştırmacılar, kanser vakaları ve buna bağlı ölümlerin 2024-2050 döneminde kademeli olarak artacağını öngörüyor. Bu artışa etki eden 44 farklı risk faktörü belirlendi.

Bu faktörler "mesleki ve çevresel", "metabolik" ve "davranışsal" olmak üzere üç ana başlık altında toplandı. Hava kirliliği, obezite, yüksek tansiyon, sağlıksız beslenme, alkol ve sigara kullanımı bu faktörler arasında sayıldı.

Kanser artışında en büyük rolü davranışsal faktörlerin oynadığı, bu kategoride ise sigara kullanımının başı çektiği belirtildi. Araştırmada sigaranın 16, alkolün 10 ve sağlıksız beslenme alışkanlıklarının 6 farklı kanser türüne neden olabildiği ifade edildi.

Düşük gelirli ülkelerde ölüm oranı yüzde 90'a yakın olacak

Araştırmanın projeksiyonlarına göre, 2050'ye gelindiğinde kanserden ölümlerin ortalama 18,6 milyon olacağı öngörüsü paylaşıldı. Bu sayının en az 15,6 milyon, en fazla ise 21,5 milyon olabileceği tahmin ediliyor.

Çalışmada en endişe verici bulgulardan biri, düşük ve orta gelirli ülkelerdeki kanser hastalarının ölüm oranının yüzde 90'a yaklaşacak olmasıdır. Yüksek gelirli ülkelerde ise bu oranın yüzde 42 civarında kalacağı öngörülüyor.

2050'de en sık görülecek kanser türlerinin meme ve akciğer kanseri olacağı tahmin ediliyor. En çok ölüme yol açacak türlerin ise akciğer ve kolon kanseri olması bekleniyor.

Çalışmada, kanserle mücadelede çözüm yollarına da dikkat çekildi. Kötü alışkanlıkları değiştirmenin, erken teşhisin, kanser taramalarını artırmanın ve tedaviye ulaşımda eşitsizliği ortadan kaldırmanın hayati önem taşıdığına vurgu yapıldı.