• Avustralya’da “Revivification” adlı projede, Alvin Lucier’in DNA’sından üretilen bir mini-beyin müzik yapıyor.
• Laboratuvar ortamında büyütülen bu beyin, galerideki pirinç levhaları çekiçlerle çalarak ses üretiyor.
• Lucier’in biyolojik materyalinden türetilen yapı, dış dünyayla etkileşim kurabiliyor.
• Proje, “ölüm sonrası yaratıcılık” kavramına dair etik ve sanatsal tartışmalar yaratıyor.

Avustralya’da hayata geçirilen sıra dışı sanat projesi “Revivification” (Yeniden Canlandırma), deneysel besteci Alvin Lucier’in ölümünden sonra bile müzik üretmesini sağlıyor. 

2021’de hayatını kaybeden Lucier’in sağlığında bağışladığı kan örneklerinden elde edilen kök hücrelerle geliştirilen bir laboratuvar beyni, gerçek zamanlı müzik üretiyor.

Bu mini-beyin, elektroda bağlı bir düzlem üzerinde büyütülmüş ve galerideki 20 büyük pirinç levhaya bağlanmış durumda.

 Ziyaretçiler, beyin tarafından gönderilen elektriksel sinyallerin her levhaya vuran çekiçleri harekete geçirmesiyle oluşan canlı bir ses deneyimi yaşıyor.

Lucier’in akyuvarlarından elde edilen kök hücrelerle Harvard Tıp Fakültesi’nde geliştirilen bu yapı, gelişmekte olan bir insan beynini andıran “serebral organoid” formunda. Bilinç taşımamasına rağmen, çevresiyle etkileşim kurabilme kapasitesi, projeyi bilimsel ve felsefi olarak ilginç kılıyor. Beyin, galerideki mikrofonlarla toplanan sesleri elektrik sinyallerine dönüştürerek tepki veriyor.

Yaratıcılık ölümden sonra da devam edebilir mi? 

Sanatçılardan oluşan ekip ve bir nörobilimci, projeyi “bir insanın varlığını ölümün kesinliğinin ötesine taşımanın karanlık ama düşündürücü olasılıkları” olarak tanımlıyor. Lucier’in beyin dalgalarını müzik üretmekte kullanan ilk sanatçılardan biri olması, bu projeyi daha da anlamlı hale getiriyor.

Lucier’in bu projeye gönüllü katılması da dikkat çekici. Projenin yaratıcılarından Guy Ben-Ary, Lucier’in kızına projeyi anlattığında onun “Babamdan tam da beklenilecek bir şey,” diyerek güldüğünü anlattı.

Sanatçı Nathan Thompson, projeye dair “Merkeze bakan biri, kendisine benzemeyen ama yaşayan bir şeye bakıyor” diyor. Bu ifade, izleyicilerin karşılaştığı etik, biyolojik ve sanatsal sınırların ötesine geçildiğini vurguladı.