• Meta, ABD’li enerji devi Constellation ile 20 yıllık nükleer enerji anlaşması yaptı.
• Yapay zekâ uygulamaları, hem eğitim hem kullanım sürecinde yüksek elektrik tüketiyor ve bu durum fosil yakıt tüketimini artırıyor.
• Şirketin kısa vadeli çözümü ise doğalgaz. Meta’nın Louisiana’daki yeni veri merkezi için doğalgaz santrali inşa ediliyor.
• ABD’de veri merkezleri hâlâ büyük oranda fosil yakıtla çalışıyor. Nükleer ve yenilenebilir enerji kaynaklarının yaygınlaşması yıllar sürebilir.

Meta, yapay zekânın büyüyen enerji ihtiyacını karşılamak için Illinois’teki bir nükleer santrali yeniden devreye almak üzere Constellation Energy ile 20 yıllık bir anlaşma imzaladı. Facebook ve Instagram’ın çatı şirketi, bu adımıyla nükleer enerjinin yapay zekâ çağında ne kadar kritik hale geldiğine dikkat çekti.

Amazon, Google ve Microsoft da benzer adımlar atmıştı. Ancak uzmanlara göre, nükleer gibi çevre dostu enerji kaynaklarının sektördeki açığı kapatması yıllar alacak.

Neden bu kadar enerjiye ihtiyaç var?

Yapay zekâ sistemleri, özellikle büyük dil modelleri (LLM) ve görüntü üretici araçlar, hem eğitilirken hem de çalışırken yoğun hesaplama gücü gerektiriyor. Bu da binlerce özel GPU çipinin aynı anda çalışmasını, dev veri merkezlerinin soğutulmasını ve kesintisiz enerji sağlanmasını zorunlu kılıyor.

Bu süreçler, “eğitim” (pretraining) ve “çıkarım” (inferencing) aşamalarında yüksek elektrik tüketimiyle dikkat çekiyor. Soğutma için kullanılan su sistemleri de çevresel sürdürülebilirliği etkiliyor.

Meta’nın Louisiana’da kuracağı dev veri merkezi kompleksi için ABD’nin en büyük enerji firmalarından Entergy, hızla doğalgaz santralleri kuruyor. Bu da şirketin acil ihtiyaçlarını hâlâ fosil yakıtla karşılayacağını gösteriyor.

Uluslararası Enerji Ajansı’na göre ABD’deki veri merkezlerinin kullandığı elektriğin çoğu hâlâ doğalgaz ve kömürden sağlanıyor. Yenilenebilir enerji oranı %24’te, nükleer ise %15 düzeyinde.

Nükleer rönesans

Fransa gibi ülkeler %75 oranında nükleer enerjiyle çalışan sistemleri sayesinde yapay zekâ yatırımları için kendilerini cazip hale getiriyor.

Fransa Cumhurbaşkanı Macron, Paris’teki AI Zirvesi’nde Trump’ın “Drill baby drill” sloganına gönderme yaparak, “Burada sondaja gerek yok, sadece tak fişi çalışsın” dedi.

Tehlikeli büyüme

ABD Enerji Bakanlığı’nın son raporuna göre, veri merkezlerinin ülke genelindeki elektrik tüketimi son 10 yılda üç katına çıktı. Bu oranın 2028’e kadar yeniden iki ya da üç katına çıkması bekleniyor. Bu da ABD elektrik şebekesinin %12’sinin sadece veri merkezlerine ayrılması anlamına geliyor.