• AGİT yetkilisi, Azerbaycan ve Ermenistan’ın Minsk Grubu’nun feshedilmesi çağrısını gdh’a yorumladı.
• Yetkiliye göre, AGİT süreci neticelendirmeye hazır.
• Yetkili, Minsk Grubu’nun sessizlik protokolü çerçevesinde eylül ayında feshedilebileceğini belirtti.

AGİT’in Minsk Grubu, 30 yıl boyunca Azerbaycan ve Ermenistan arasında kalıcı barışı sağlayamadı. İki ülke, İkinci Karabağ Savaşı sonrası başlayan müzakere sürecinde yeni bir adım attı ve ABD Başkanı Donald Trump’ın arabuluculuğunda Barış Protokolü imzaladı. Taraflar, 11 Ağustos’ta da AGİT Minsk Grubu için ise feshedilmesi çağrısı yaptı. Şimdi sürecin nasıl işleyeceği merak konusu.

gdh’a konuşan AGİT yetkilisine göre kurum, eylül ayında resmen tarihe karışabilir. Yetkili, yaptığı değerlendirmede Azerbaycan ve Ermenistan’ın ortak çağrısıyla başlayan sürecin son aşamasına geldiğini belirtti.

gdh’a konuşan yetkili, “11 Ağustos’ta Azerbaycan ve Ermenistan, AGİT Minsk Süreci ve ilgili yapıların kapatılmasına yönelik bir Bakanlar Konseyi kararı için ortak başvuru sundu. Bu başvurunun kabulü, 57 katılımcı devletin oy birliği ile mümkün olacak.” dedi.

Olağanüstü toplantı ve karar taslağı

AGİT yetkilisi, sürece ilişkin yaptığı bilgilendirmede “25 Ağustos’ta yapılan Olağanüstü Daimi Konsey Toplantısı’nda, Minsk Süreci’nin kapatılmasına ilişkin karar taslağı hazırlandı ve 1 Eylül’e kadar onaylanmak üzere üye devletlere iletildi.” ifadelerini kullandı.

“AGİT’te bu tür durumlarda “sessizlik prosedürü” uygulanıyor.” diyen yetkili, “Belirlenen tarihe kadar hiçbir üye ülke itiraz etmezse karar kendiliğinden kabul edilmiş sayılıyor.” açıklamasında bulundu. Yetkili, Sekreterliğin çıkacak sonucu uygulamaya hazır olduğunu vurguladı.

1992’de kurulan ve Karabağ çatışmasının çözümünde rol oynayan AGİT Minsk Grubu, uzun süredir işlevsiz hale geldiği yönünde eleştiriler alıyordu. Azerbaycan ve Ermenistan’ın bu ortak başvurusu, grubun resmi olarak da tarihe karışması anlamına geliyor.

Minsk Grubu bugüne kadar ne yaptı?

Birinci Karabağ Savaşı sonrası 1992’de faaliyete başlayan AGİT’in Minsk Grubu, çatışmanın çözümünü sağlamak üzere kuruldu. Ancak 30 yıl boyunca somut bir sonuç elde edemedi.

Minsk Grubu eşbaşkanları 1997–1998 yıllarında üç çözüm önerisi sundu:

• Birinci öneri (1997 Haziran): Çatışmanın “paket” çözümü. Tüm meselelerde aynı anda uzlaşma aranıyordu. Ermenistan kabul etmedi.
• İkinci öneri (1997 Eylül): Çatışmanın “aşamalı” çözümü. Aşamalı düzenleme öngörülüyordu. Ermenistan yine reddetti.
• Üçüncü öneri (9 Kasım 1998): Azerbaycan için kabul edilemez olan “ortak devlet” fikrine dayandı. Haydar Aliyev tarafından kesin şekilde reddedildi.