• Agudat Israel Partisi, Degel HaTorah'ın ardından koalisyondan çekileceğini duyurdu.
• İstifaların yürürlüğe girmesiyle hükümetin sandalye sayısı kritik eşiğe gerileyecek.
• Netanyahu, koalisyonu kurtarmak için yoğun görüşmelere başladı.
• Şas Partisi’nin de istifa etmesi halinde hükümet salt çoğunluğunu kaybedebilir.

İsrail'de Ultra Ortodoks Yahudilerin (Haredi) askerlikten muaf tutulmasını sağlayacak yasa tasarısının meclise sunulmaması, hükümeti krizin eşiğine getirdi. Degel HaTorah Partisi'nin ardından Agudat Israel Partisi de koalisyondan istifa ettiğini açıkladı.

Açıklama, Agudat Israel Partisi üyesi ve Kudüs İşleri ve Yahudi Mirası Bakanı Meir Porush'tan geldi. Porush, İsrail Meclisi Dışişleri ve Savunma Komitesi Başkanı Yuli Edelstein tarafından hazırlanan yeni askerlik yasa taslağının, Haredi hahamların taleplerini karşılamadığını belirtti. Porush, hahamların parti üyelerine istifa talimatı verdiğini duyurdu.

Agudat Israel ile birlikte “Birleşik Tevrat Yahudiliği” ittifakını oluşturan Degel HaTorah Partisi de kısa süre önce koalisyondan çekileceğini açıklamıştı.

İsrail devlet televizyonu KAN’ın haberine göre, sunulan istifalar 48 saat içinde yürürlüğe girecek. Bu sürede Edelstein ile yapılan görüşmelerin devam edeceği bildirildi.

İstifaların resmiyet kazanmasının ardından Netanyahu'nun hükümetindeki milletvekili sayısı 68’den 61’e düşecek. Bu da koalisyonun meclisteki salt çoğunluğunu tam sınırda tutacak. Ancak Haredi cephede kalan tek ortak olan Şas Partisi’nin de önümüzdeki hafta istifa etmesi durumunda Netanyahu hükümeti meclis çoğunluğunu kaybetmiş olacak.

Krizin temelinde askerlik tartışmaları var

İsrail'de 18 yaşını geçen her vatandaşın zorunlu askerlik hizmetine tabi olması gerekirken, Ultra Ortodoks Yahudiler bu kuraldan muaf tutuluyordu. Ancak 7 Ekim 2023’te başlayan savaşın ardından İsrail ordusunun asker ihtiyacının artması, bu muafiyetin yeniden tartışmaya açılmasına neden oldu.

25 Haziran 2024’te İsrail Yüksek Mahkemesi, Haredi erkeklerin askerlikten muaf tutulmasının yasal bir dayanağı olmadığını açıklayarak hükümete bu grupların da askere alınması gerektiğini bildirdi.

Bu kararın ardından Netanyahu hükümeti yaklaşık 24 bin Haredi erkeğe askerlik celbi gönderdi. Temmuz itibarıyla geri kalan 56 bin kişiye de çağrı yapılması bekleniyor. Ancak söz konusu yasallaştırma yapılmadığı için Haredi partiler hükümeti boykot etmeye başladı.

Meclisin feshi gündemde

Koalisyon içinde yaşanan kriz, geçtiğimiz haftalarda meclisin feshi önerisinin gündeme gelmesine yol açmıştı. Ancak fesih için yeterli çoğunluk sağlanamadığı için hükümet yıkılmadı.

Netanyahu’nun krizi çözmek ve koalisyonu ayakta tutmak için yürüttüğü temaslar sürerken, Haredi cepheden gelen istifaların hükümetin geleceğini belirleyeceği değerlendiriliyor.