Pablo Picasso, 1937’de savaşın yıkıcı yüzünü anlatan başyapıtı Guernica’yı Paris’teki atölyesinde resmetti. Üç yıl sonra Nazi işgali başladığında da üretmeye devam etti. Bu karanlık dönemde, ilham perisi ve sevgilisi Dora Maar’ın melankolik bir portresini çizdi: Çiçekli Şapkalı Kadın Büstü (Dora Maar).

Tablo, 1944 yılının Ağustos ayında—Paris’in özgürlüğe kavuştuğu ay—kimliği açıklanmayan bir koleksiyoncuya satıldı. Satışın ardından eser ortadan kayboldu ve yalnızca siyah-beyaz fotoğraflar aracılığıyla bilinir oldu.

Şimdi, tam 80 yıl sonra, tablo yeniden gün ışığına çıktı. Koleksiyoncunun torunları, eseri 18 Eylül’de ilk kez tanıtan Lucien Paris müzayede evi aracılığıyla satışa sunacak.

24 Ekim’de gerçekleşecek açık artırmada tablonun 9 milyon doların üzerinde bir fiyata alıcı bulması bekleniyor.

Dora Maar’ın izleri ve Guernica’ya etkisi

Picasso, Dora Maar ile 1935’te tanıştı. Maar, o yıllarda yükselişte bir sürrealist sanatçıydı ve Picasso’nun tıkanan üretkenliğine yeni bir enerji kattı.

Sanat tarihçileri, Maar’ın Guernica’nın doğuşunda kritik bir rol oynadığını düşünüyor. Maar, 1937’de bu eserin yaratım sürecini fotoğraflarla belgelemişti.

Aynı yıl Picasso, Maar’ın acısını Ağlayan Kadın tablosunda ölümsüzleştirdi. Bu eser savaşın yıkımıyla bireysel ıstırabı birleştirirken, Maar yıllar sonra “Bunların hiçbiri Dora değil, hepsi Picasso” diyerek portreleri reddetmişti.

Karanlık bir dönemin sessiz tanığı

Çiçekli Şapkalı Kadın Büstü ise Ağlayan Kadın kadar şiddetli bir acı yerine daha dingin ama buruk bir ifade taşıyor.

Picasso’nun fırçası, Dora Maar’ı parçalanmış formlar içinde, mavi, yeşil ve kırmızılarla betimliyor. Tablodaki ağız, “hafif, hüzünlü bir tebessümün gölgesini” anımsatıyor.

Picasso bu tabloyu 11 Temmuz 1943’te, Dora Maar’dan ayrılıp genç Françoise Gilot ile ilişkiye başlamasından iki ay sonra tamamladı. Eser, hem kişisel bir ayrılığın hem de Nazi işgali altındaki Paris’in gölgesini taşıyor.

Sanat tarihçilerine göre, Picasso bu tabloda kendi kaygılarını da yansıtıyor. Naziler tarafından “yoz sanatçı” olarak damgalanan ressam, o dönemde eserlerini asla sergileyemeyeceğini veya satamayacağını düşünmüş olabilir.

Açık artırmaya hazırlanıyor

Yaklaşık 80 yıl boyunca gizli kalan eser, 24 Ekim’de müzayede salonunda sanatseverlerin karşısına çıkacak. Tablo, satıştan önce üç gün boyunca halka açık sergilenecek.

Uzmanlar bu keşfi, yalnızca Picasso’nun kayıp bir eserinin bulunması olarak değil, aynı zamanda sanat tarihinin gölgelerden günümüze uzanan nadir bir yankısı olarak değerlendiriyor.