• ABD Başkanı Donald Trump ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in Macaristan'ın başkenti Budapeşte'de yapmayı planladığı zirve, AB hava sahası yasağı nedeniyle bir engelle karşı karşıya.
• Ukrayna savaşıyla bağlantılı AB yaptırım rejimi, Rus uçaklarının AB hava sahasını kullanmasını engellediği için, Putin'in Budapeşte'ye ulaşabilmesi için bir veya daha fazla Avrupa ülkesinin özel muafiyet (feragat) tanıması gerekiyor.
• AB Komisyonu Sözcüsü, bireysel üye ülkelerin insani veya yaptırımların amaçlarıyla tutarlı diğer amaçlar için bu yasağa istisna getirebileceğini doğruladı.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve ABD Başkanı Donald Trump arasında Macaristan'ın başkenti Budapeşte'de yapılması önerilen zirve, lojistik bir sorunla karşı karşıya.

Avrupa Birliği yetkilileri, Ukrayna'nın tam kapsamlı işgali sonrasında uygulanan geniş kapsamlı yaptırım rejimi nedeniyle Rus uçaklarının AB hava sahasını kullanmasının yasaklandığını hatırlattı. Bu durum, Putin'in Budapeşte'ye ulaşmak için büyük bir engel teşkil ediyor.

Putin, AB hava sahası yasağını ihlal etmeden, Ukrayna üzerinden uçarak büyük bir risk almadan veya dolambaçlı bir Balkan rotası kullanmadan Budapeşte'ye ulaşmakta zorlanacak.

Yetkililer, Putin'in AB üyesi bir veya birden fazla liderden özel izin alması gerekeceğini belirtiyor. Rusya veya Kremlin'in seyahat planlarına ilişkin henüz bir açıklama yapılmadı.

AB yaptırım rejimi ve muafiyet kapısı

AB'nin yaptırım rejimi uyarınca, ulusal makamların seyahat yasağına istisnalar getirme yetkisi bulunuyor. AB Komisyonu Sözcüsü Anitta Hipper, bu yasağa istisna tanınabileceğini teyit etti.

Yasal metne göre, yetkili ulusal makamlar, söz konusu iniş, kalkış veya hava sahası kullanımının "insani amaçlar için veya bu düzenlemenin hedefleriyle tutarlı başka herhangi bir amaç için gerekli olduğunu" belirlemesi halinde muafiyet sağlayabilir.

Sözcü Hipper, ne Putin'in ne de Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov'un şu anda AB içinde seyahat etmelerini engelleyen bireysel bir yasağa tabi olmadıklarını ekledi. Bu istisnaların bireysel üye devletler tarafından verilmesi gerekiyor.

Üst düzey bir AB diplomatı, "Belirli ülkeler üzerinden uçmak için izin alması gerekiyor. Bunun nasıl ilerleyeceği konusunda spekülasyon yapmak istemiyorum. Ama onun seyahat planlayıcısı olmadığıma memnunum," yorumunda bulundu.

Uluslararası Ceza Mahkemesi (ICC) tutuklama emri engeli ve Macaristan'ın duruşu

Putin için Budapeşte zirvesi öncesindeki bir diğer potansiyel hukuki engel, Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin (ICC) hakkında çıkardığı tutuklama emri. Macaristan, ICC'ye taraf olan bir ülke olarak, Putin ülkeye girerse teorik olarak bu emri uygulamak zorunda.

Ancak Macaristan'ın bu emri uygulama olasılığı düşük görünüyor. Macaristan Dışişleri Bakanı Péter Szijjártó, Cuma günü yaptığı basın toplantısında konuya ilişkin net bir açıklama yaparak, "Onun [Putin'in] Macaristan'a girişini sağlayacağız, burada başarılı müzakereler yapmasını ve sonra evine dönmesini sağlayacağız," dedi.

Bu açıklama, zirvenin gerçekleşmesi için ev sahibi Macaristan'ın Putin'e siyasi güvence verdiğini gösteriyor. Görüşme, Başbakan Viktor Orbán'ın her iki liderle de dostane ilişkiler kurması nedeniyle Budapeşte'de planlanmıştı.