• Sırbistan'daki Viminacium Roma amfitiyatrosu yakınlarında, arenada dövüştürüldüğü anlaşılan 1.700 yıllık bir boz ayı kafatası bulundu.
• Bu keşif, Roma metinlerinde ve sanatında sıkça tasvir edilen ayı dövüşlerine dair ilk fiziksel kanıt olma özelliği taşıyor.
• Kafatasındaki ölümcül yara ve dişlerdeki aşınma izleri, ayının dövüş sırasında yaralandığını ve uzun süre esaret altında tutulduğunu kanıtladı.
• Çalışma, Roma İmparatorluğu'nun eğlence endüstrisinin arkasındaki sistematik şiddeti ve hayvan ticaretini gözler önüne serdi.

Kafatasındaki izler arenadaki şiddeti gözler önüne serdi

Sırbistan'da bir zamanlar Roma'nın önemli bir askeri üssü olan Viminacium'daki amfitiyatro yakınlarında bulunan boz ayı kafatası üzerinde yapılan incelemeler, tarihi bir gerçeği aydınlattı. 1.700 yıllık olduğu anlaşılan kafatasında, ölümcül bir darbe sonucu oluşmuş bir kırık ve sonrasında gelişen bir kemik enfeksiyonu tespit edildi.

Çalışmanın yazarı Nemanja Marković, ayının doğrudan arenada ölüp ölmediğini kesin olarak söyleyemeseler de, "kanıtların, travmanın gösteriler sırasında meydana geldiğini ve ardından gelen enfeksiyonun muhtemelen ölümüne önemli ölçüde katkıda bulunduğunu gösterdiğini" belirtti.

Ayrıca, ayının dişlerindeki aşırı aşınma izleri, hayvanın metal parmaklıkları olan bir kafeste uzun süre tutulduğunu gösteriyor. Bu durum, ayının Viminacium amfitiyatrosunda defalarca dövüşe çıkarıldığının bir kanıtı olarak değerlendirildi.

Tarihi metinler ilk kez fiziksel kanıtlarla doğrulandı

Romalı yazarların eserlerinde ve mozaiklerde sıkça yer alan ayı dövüşleri, bu keşifle birlikte ilk kez fiziksel olarak kanıtlanmış oldu. Bu, antik metinlerde anlatılanların arkeolojik olarak doğrulandığı nadir anlardan biridir.

Ancak Harvard Üniversitesi'nden Profesör Kathleen Coleman, önemli bir ayrıma dikkat çekiyor: Hayvanlarla dövüşenlere gladyatör değil, "bestiarii" deniyordu. Bestiarii'ler genellikle daha az eğitimliydi ve vahşi hayvanlar karşısında ölüm oranları çok daha yüksekti.

Viminacium Roma'nın önemli bir merkeziydi

Keşfin yapıldığı Viminacium, Roma İmparatorluğu'nun Moesia Superior eyaletinin başkentiydi ve en parlak döneminde yaklaşık 40.000 kişilik bir nüfusa sahipti. Şehrin 12.000 seyirci kapasiteli amfitiyatrosunda, sabahları hayvan avları, öğlenleri infazlar ve öğleden sonraları gladyatör dövüşleri düzenleniyordu.

Bu talihsiz ayının kalıntıları, Roma İmparatorluğu'nun eğlenceye olan düşkünlüğünün arkasındaki devasa hayvan ticaretini ve sistematik şiddeti de gözler önüne seriyor. Bu keşif, Hollywood filmlerinin ötesinde, Roma arenalarının hem insanlar hem de hayvanlar için ne kadar acımasız bir yer olduğunu somut bir delille kanıtlıyor.