• Diyarbakır'daki 3 bin yıllık Zerzevan Kalesi, Roma İmparatorluğu'nun önemli bir askeri üssüydü ve dünyada bilinen son Mithras Tapınağı'nı barındırıyor.
• 2014'ten bu yana devam eden kazılarda kiliseler, sarnıçlar, yeraltı sığınağı ve gizli geçitler gibi çok sayıda önemli yapı gün yüzüne çıkarıldı.
• Restorasyonla birlikte yıllık ziyaretçi sayısının 1 milyonu aşması ve kalenin 2026'da UNESCO Dünya Mirası Kalıcı Listesi'ne girmesi hedefleniyor.

Tarihi kalede kapsamlı restorasyon başlatıldı

Diyarbakır'ın Çınar ilçesinde bulunan Zerzevan Kalesi'nde, 11 yıldır devam eden arkeolojik kazıların yanı sıra yapıları korumaya yönelik büyük bir restorasyon projesi hayata geçirildi. Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın "Geleceğe Miras Projesi" kapsamında, 70 kişilik bir ekip hem kazı hem de restorasyon çalışmalarını bir arada yürütüyor.

Kazı Heyeti Başkanı Prof. Dr. Aytaç Coşkun, projenin önemini, "Mevcut yapıların korunması açısından restorasyon oldukça önemli. Bu çalışma, hem yapıların korunarak gelecek kuşaklara aktarılması hem de ziyaretçiler için görsel sunum açısından büyük bir önem arz etmekte," sözleriyle açıkladı.

İlk etapta kaledeki büyük kilise ve güney kulesinde başlayan çalışmalarda, yapıların sağlamlaştırılması için özel koruma katmanları ve güçlendirme teknikleri uygulanıyor.

Kazılarda yeraltı tapınağı ve gizli geçitler bulundu

Zerzevan Kalesi, Roma'nın sınır garnizonu olarak stratejik bir öneme sahipti ve tarihi Asur dönemine kadar uzanıyor. 2014'ten beri devam eden kazılarda, kalenin zengin geçmişine ışık tutan çok sayıda yapı ortaya çıkarıldı.

Bu yapılar arasında 1200 metre uzunluğunda surlar, gözetleme kuleleri, kiliseler, konutlar, silah depoları, su kanalları ve gizli geçitler bulunuyor. En dikkat çekici keşif ise Hristiyanlığın yayılmasıyla önemini yitiren Mithras dinine ait, dünyada iyi korunmuş son yeraltı tapınağı oldu.

Hedef UNESCO kalıcı listesi ve yılda 1 milyon ziyaretçi

UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'nde yer alan kale, yerli ve yabancı turistlerin büyük ilgisini çekiyor. Prof. Dr. Coşkun, kaleyi her yıl ortalama 400 bin kişinin ziyaret ettiğini ve bu yıl hedefin 500 bin olduğunu belirtti.

Coşkun, restorasyon ve çevre düzenleme çalışmalarının tamamlanmasıyla birlikte gelecek yıl ziyaretçi sayısının 1 milyonu geçmesinin beklendiğini ifade etti. Ekibin en büyük hedefi ise Zerzevan Kalesi ve Mithras Kutsal Alanı'nın 2026 yılında UNESCO Dünya Mirası Kalıcı Listesi'ne dahil edilmesini sağlamak.