• Çin’in ev sahipliğinde yapılacak zirve, bugüne dek en geniş katılımlı ŞİÖ toplantısı olacak.
• Liderler, “Tiencin Bildirisi” ve örgütün gelecek 10 yıllık yol haritasını onaylayacak.
• Putin, zirve sonrası Pekin’de İkinci Dünya Savaşı’nın 80. yılı için düzenlenecek törene katılacak.
• Modi’nin katılımı, Hindistan-Çin ilişkilerinde yumuşama sinyali olarak görülüyor.

Çin’in Tiencin kentinde yarın başlayacak ve 1 Eylül’e kadar sürecek Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) 25. Devlet Başkanları Konseyi Zirvesi, örgüt tarihinde en geniş katılımlı toplantı olacak.

Rusya, Hindistan, Pakistan, İran, Belarus, Orta Asya ülkeleri ve gözlemci statüsündeki Moğolistan’ın liderlerinin yanı sıra Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in davetiyle zirvede yer alacak.

10 yıllık yol haritası

Zirvede, üye devlet başkanlarının katılımıyla düzenlenecek toplantılarda “Tiencin Bildirisi” kabul edilecek. Ayrıca, ŞİÖ’nün önümüzdeki on yıl için izleyeceği gelişim stratejisi onaylanacak. Güvenlik, ekonomi ve halklar arası etkileşime yönelik işbirliği anlaşmalarının da imzalanması bekleniyor.

Çin ve Rusya’nın mesajı

Çin Dışişleri Bakan Yardımcısı Liu Bin, zirvenin “uluslararası ortamın giderek karmaşıklaştığı bir dönemde istikrar ve direnç unsuru” olacağını vurguladı. Liu, ABD’ye üstü örtülü göndermede bulunarak “Hegemonyacılık ve güç siyaseti küresel barışı tehdit ediyor. Bloklar arası cepheleşme artık destek bulmuyor.” ifadelerini kullandı.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ise zirve öncesi yaptığı açıklamada, bazı Batılı ülkelerin “İkinci Dünya Savaşı’nın sonuçlarını revize etmeye çalıştığını” savundu.

Küresel dengeler

Zirve, ABD’de Trump’ın izlediği politikalarla Batı ittifakında yaşanan kırılmaların gölgesinde Çin ve Rusya’nın liderlik ettiği Asya merkezli alternatif güç blokunun artan önemini yansıtıyor. Pekin yönetimi zirveyi, Çin’i “küresel istikrarın kutbu” olarak konumlandırmak için fırsat olarak görüyor.

Modi’nin dikkat çeken katılımı

Hindistan Başbakanı Nerandra Modi’nin zirveye katılımı, Çin-Hindistan ilişkilerinde yumuşama sürecinin işareti olarak öne çıkıyor. Modi, 7 yıl aradan sonra Çin’i ziyaret etmiş olacak. Ayrıca Hindistan ve Pakistan arasında yaşanan sınır gerilimlerinin de zirvede gündeme gelmesi bekleniyor.

1996’da Çin, Rusya, Kazakistan, Kırgızistan ve Tacikistan tarafından “Şanghay Beşlisi” olarak kurulan yapı, 2001’de Özbekistan’ın katılımıyla Şanghay İşbirliği Örgütü’ne dönüştü. Bugün 10 üyesi bulunan örgüt, dünya nüfusunun yüzde 40’ını, küresel GSYH’nin ise yüzde 30’unu temsil ediyor.