• Sayburç'ta, 2021'den beri devam eden kazılarda 5'i özel, geri kalanı konut olmak üzere 50'den fazla yapı tespit edildi.
• Kazı Başkanı Doç. Dr. Eylem Özdoğan, hem konutlarda hem de özel yapılarda "T" şeklinde dikili taşların bulunduğunu belirtti.
• Bulunan yapılar arasında ocak, platform ve işlik alanları gibi gündelik yaşama ait izler yer alıyor.
• Sayburç, yuvarlak planlı yapılardan dörtgen planlı yapılara geçişi göstermesiyle Neolitik dönemdeki teknolojik ve sosyal dönüşümleri anlamak için kritik bir öneme sahip.

Konutlar ve özel yapılar bir arada bulundu

Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın desteklediği "Taş Tepeler Projesi" çerçevesinde, İstanbul Üniversitesi'nden Doç. Dr. Eylem Özdoğan başkanlığında yürütülen Sayburç kazıları önemli sonuçlar vermeye devam ediyor. 2021'de başlayan çalışmalarda bugüne kadar çoğu konut niteliğinde olan 50'den fazla Neolitik yapı açığa çıkarıldı.

Kazı Başkanı Özdoğan, Sayburç'un en önemli özelliklerinden birinin konut alanlarıyla özel kamu yapılarının bir arada bulunması olduğunu belirtti. Özdoğan, "Sayburç'ta özel kamu yapılarıyla konutları bir arada gördük. Bu hem gündelik yaşama hem de özel yapılardaki etkinliklere dair ayrıntılı bilgiler sunuyor," dedi.

'T' şeklindeki dikili taşlar evlerde de yer alıyor

Kazılarda ortaya çıkarılan yapılar, Göbeklitepe ve Karahantepe'den bilinen "T" şeklindeki dikili taşları da barındırıyor. Ancak Sayburç'ta bu dikilitaşlar sadece özel kamu yapılarında değil, aynı zamanda insanların yaşadığı konutlarda da bulundu.

Doç. Dr. Eylem Özdoğan, bu durumun önemli bir fark olduğunu vurgulayarak, "T' biçimli dikili taşlar hem konutlarda hem de kamu yapılarında yer alıyor. Konutlarda genellikle tek taş bulunurken, özel yapılarda duvar boyunca dizilmiş taşlarla birlikte merkezde bir ya da iki taş görüyoruz," şeklinde konuştu.

Sayburç mimari geçiş dönemini kesintisiz yansıtıyor

Sayburç'u bilimsel olarak değerli kılan en önemli özelliklerden biri, Neolitik dönemdeki mimari ve teknolojik değişimi kesintisiz olarak göstermesi. Yaklaşık 300 yıl boyunca iskan edilen yerleşimde, yuvarlak planlı binalardan dörtgen planlı binalara geçiş süreci net bir şekilde takip edilebiliyor.

Özdoğan, bu durumun önemini, "Burada yuvarlak planlı yapılardan dörtgen planlı yapılara geçişi izleyebiliyoruz. Bu da yapım teknikleri ve teknolojideki dönüşümleri anlamamız için önemli veriler sunuyor," sözleriyle açıkladı. Bu özellik, Sayburç'u Neolitik dönemin anlaşılması için kilit bir merkez haline getiriyor.