• 64 yaşındaki Abdullah Kuş, 1916-1917 Osmanlı-Rus Savaşı'nın yaşandığı Şerafettin Dağları'ndan topladığı tarihi eserleri sergiliyor.
• Kuş'un topladığı mermiler, şarapnel parçaları ve kişisel eşyalar, Azizan Şehitlik Anıtı'nda oluşturduğu "mini müze"de yer alıyor.
• Kuş'un başvurusu üzerine Kültür ve Turizm Bakanlığı, savaş alanını 2024 yılında sit alanı olarak tescil etti.
• Amacının "bu vatanın hangi şartlarda bize bırakıldığının bilinmesi" olduğunu söyleyen Kuş, bölgenin tarihine ışık tutuyor.

Çocukluk merakı yıllar sonra tarihi bir misyona dönüştü

Abdullah Kuş, çocukken Karlıova'nın yaklaşık 2 bin 700 rakımlı Şerafettin Dağları'nda hayvancılık yaparken bulduğu mermi ve metal parçalarını, ne olduklarını bilmeden hurdacılara veriyordu. Yıllar sonra Çanakkale'ye yaptığı bir gezi sırasında gördüğü müzelerden etkilenen Kuş, bu eserlerin tarihi değerini anladı.

Bunun üzerine 10 yıl önce yeniden köyüne dönerek savaş alanından malzeme toplamaya başladı. Yıllar içinde tüfek parçaları, el bombaları, mermiler, asker düğmeleri ve kasaturalar gibi yüzlerce objeyi bir araya getirdi.

Savaş alanı 2024 yılında sit alanı ilan edildi

Abdullah Kuş, topladığı eserleri, Bingöl-Karlıova kara yolu üzerindeki Azizan Şehitlik Anıtı'nın önünde oluşturduğu camekanlı bir bölümde sergilemeye başladı. Onun bu kişisel çabası, bölgenin tarihi öneminin resmi olarak tanınması için de bir kapı araladı.

Kuş ve yöre halkının başvurusu üzerine harekete geçen Kültür ve Turizm Bakanlığı, bölgede inceleme yaptı. Erzurum Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü ekiplerinin çalışması sonucunda, savaşın yaşandığı alan 2024 yılında sit alanı ilan edildi.

Amacı 'vatanın kıymetinin bilinmesi'

Abdullah Kuş, bu çabasının arkasındaki temel motivasyonu tek bir cümlede özetliyor. Kuş, "Amacım bu memleketin, bu vatanın kıymetini insanlar bilsin. Bu vatanın hangi şartlarda bize bırakıldığı, hangi bedellerin ödendiği bilinsin," dedi.

Kuş, mini müzesiyle hem şehitlerin anısını yaşatmayı hem de yeni nesillere tarihlerini öğretmeyi hedefliyor. Bu tutkusunu, zaman zaman birlikte araziye çıktığı 13 yaşındaki torunu Muhammed Mervan Kuş'a da aktarıyor.

Akademisyenler bölgenin önemini doğruladı

Bingöl Üniversitesi'nden Doç. Dr. Nebi Butasım da bölgenin tarihi önemini teyit etti. Butasım, 1916-1917 yıllarında Şerafettin Dağları'nda Rus birlikleriyle Osmanlı kuvvetleri arasında çok büyük ve kanlı çatışmaların yaşandığını belirtti.

Butasım, bölgede hala görülebilen siperlerin ve yüzeyde duran savaş kalıntılarının yoğunluğuna dikkat çekti. Butasım'a göre, alanda yapılacak nitelikli bir arkeolojik araştırma ile çok daha fazla tarihsel bilgiye ve malzemeye ulaşmak mümkün.