• Cengiz Han, 18 Ağustos 1227'de, Batı Şia (Tangut) Krallığı'na karşı düzenlediği son seferi sırasında yaklaşık 65 yaşında öldü.
• Ölüm nedeni kesin olarak bilinmemekle birlikte, attan düşme sonucu yaralanma, savaşta alınan bir yara veya tifüs gibi bir hastalık teorileri bulunmaktadır.
• Cengiz Han'ın vasiyeti üzerine mezarı gizli tutulmuş, cenaze alayının geçtiği güzergahtaki her canlı öldürülmüş ve mezarının yeri günümüze kadar tespit edilememiştir.
• Ölümünün ardından, kurduğu devasa imparatorluk oğulları ve torunları arasında paylaşılarak Altın Orda, Çağatay Hanlığı, İlhanlılar ve Yuan Hanedanı gibi devletlere bölünmüştür.

Son seferi ve ölümünü çevreleyen gizem perdesi

Asıl adı Timuçin olan Cengiz Han, dağınık Moğol kabilelerini birleştirerek Pasifik Okyanusu'ndan Hazar Denizi'ne uzanan dev bir imparatorluk kurmuştu. Hayatının son yıllarında, kendisine isyan eden Tangut Krallığı'nı cezalandırmak için son büyük seferine çıkmıştı.

Bu sefer sırasında, 1227 yılının Ağustos ayında hayatını kaybetti. Ölümünün kesin nedeni tarihi kaynaklarda net olarak belirtilmemiştir; bazı kaynaklar bir av sırasında attan düşerek ağır yaralandığını yazarken, diğerleri savaşta aldığı bir yara veya o dönemde yaygın olan tifüs gibi bir hastalıktan vefat ettiğini kaydeder.

Tarihin en gizemli cenaze töreni ve kayıp mezar

Cengiz Han, kendi vasiyeti uyarınca kimsenin bilmeyeceği bir yere gömülmek istemişti. Bu vasiyeti yerine getirmek için tarihin en gizemli ve kanlı cenaze törenlerinden biri düzenlendi.

Cenazeyi taşıyan askerler, mezarın yerinin sır olarak kalması için yolda karşılaştıkları her insanı ve hayvanı öldürdüler. Defin işlemi tamamlandıktan sonra ise mezarın yerini bilen askerler de infaz edildi ve mezarın üzeri binlerce at tarafından ezilerek hiçbir iz kalmaması sağlandı. Bu nedenle Cengiz Han'ın mezarı, aradan geçen yaklaşık 800 yıla rağmen hala bulunamamıştır.

Bir imparatorluğun mirası ve oğulları arasında paylaşımı

Cengiz Han'ın ölümü Moğol İmparatorluğu için bir son olmadı, aksine yeni bir dönemin başlangıcıydı. Hayattayken belirlediği üzere, kurduğu topraklar dört oğlu Cuci, Çağatay, Ögeday ve Tuluy'un soyundan gelenler arasında paylaştırıldı.

Bu paylaşım, ilerleyen yıllarda Altın Orda, Çağatay Hanlığı, İlhanlılar ve Kubilay Han'ın kurduğu Yuan Hanedanı gibi büyük devletlerin doğmasına yol açtı. Cengiz Han, ardında bıraktığı askeri dehası, acımasız fetihleri ve aynı zamanda İpek Yolu'nu canlandırması gibi karmaşık bir mirasla tarihin en etkili liderlerinden biri olarak anılmaya devam etmektedir.