• Mondros Ateşkes Antlaşması'nın ardından 13 Kasım 1918'de fiilen başlayan İstanbul'un işgali, 4 yıl 10 ay 23 gün sürdü.
• Lozan Barış Antlaşması'nın imzalanmasıyla İtilaf Devletleri, İstanbul ve Boğazlar'dan çekilmeyi kabul etti ve tahliye süreci 24 Ağustos 1923'te başladı.
• İşgal kuvvetlerinin son birliklerinin 4 Ekim 1923'te Dolmabahçe Sarayı önünde Türk bayrağını selamlayarak şehirden ayrılmasının ardından, Türk ordusu 6 Ekim'de şehre girdi.
• General Selahattin Adil Paşa'nın komutasındaki birliklerin törenle karşılanması ve Şükrü Naili Paşa'nın halkın sevgi gösterileri arasında şehre girişi, İstanbul'un kurtuluşunu simgeledi.

Mondros'tan Lozan'a uzanan esaret ve özgürlük yolu

Osmanlı İmparatorluğu'nun Birinci Dünya Savaşı'ndan yenik ayrılmasıyla 30 Ekim 1918'de imzalanan Mondros Ateşkes Antlaşması, İstanbul için karanlık günlerin başlangıcı oldu. Antlaşmanın 7. maddesini gerekçe gösteren İtilaf Devletleri donanmaları, 13 Kasım 1918'de Haydarpaşa önlerine demirleyerek yaklaşık beş yıl sürecek olan fiili işgali başlattı.

Anadolu'da Mustafa Kemal Paşa önderliğinde başlayan Kurtuluş Savaşı'nın zaferle taçlanması ve 24 Temmuz 1923'te imzalanan Lozan Barış Antlaşması, İstanbul'un kaderini de değiştirdi. Antlaşma gereği, İtilaf güçlerinin altı hafta içinde İstanbul'u boşaltması kararlaştırıldı ve bu süreç Türk tarafının denetiminde gerçekleşti.

İşgalciler gidiyor, kahraman ordu geliyor

İtilaf Devletleri'ne bağlı son askeri birlikler, 4 Ekim 1923 günü Dolmabahçe Sarayı önünde düzenlenen bir törenle Türk bayrağını selamladıktan sonra gemilere binerek İstanbul'u terk etti. Bu sembolik törenin ardından şehir, asıl sahiplerini karşılamaya hazırdı.

İki gün sonra, 6 Ekim sabahı, halkın coşkulu bekleyişi sona erdi. Önce General Selahattin Adil Paşa komutasındaki avcı alayları, ardından da 3. Kolordu Komutanı Şükrü Naili Paşa'nın komutasındaki birlikler, halkın alkışları ve sevgi gösterileri eşliğinde şehre girdi.

İstanbul halkı ordusuna kavuştu

Türk ordusunun şehre girişi, İstanbullular için bir bayram havası yarattı. Galata Köprüsü'nden geçerek vilayet binasına yürüyen Şükrü Naili Paşa ve askerleri, yolları dolduran binlerce kişi tarafından çiçeklerle ve gözyaşlarıyla karşılandı.

Bu tarihi gün, sadece bir şehrin işgalden kurtuluşu değil, aynı zamanda Milli Mücadele'nin nihai zaferinin ve Türk milletinin bağımsızlık kararlılığının en önemli simgelerinden biri oldu. Her yıl 6 Ekim, İstanbul'un Kurtuluş Günü olarak resmi törenlerle kutlanmaktadır.