• Sakarya Meydan Muharebesi, 23 Ağustos 1921'de başladı ve 22 gün 22 gece sürerek 13 Eylül 1921'de Türk ordusunun kesin zaferiyle sona erdi.
• Savaş, Kütahya-Eskişehir Muharebeleri'nde yenilerek Sakarya Nehri'nin doğusuna çekilen Türk ordusunun son savunma hattında gerçekleşti.
• Başkomutan Mustafa Kemal Paşa, bu savaşta dünya harp tarihine geçen "hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır" taktiğini uyguladı.
• Zafer, Türk ordusunun 1683 Viyana bozgunundan beri devam eden geri çekilişine son vermiş ve taarruz üstünlüğünü Türk tarafına geçirmiştir.

Ankara yolundaki son savunma hattı

Kütahya-Eskişehir Muharebeleri'nde üstün Yunan kuvvetleri karşısında kayıpları önlemek amacıyla Türk ordusu, Başkomutan Mustafa Kemal Paşa'nın emriyle Sakarya Nehri'nin doğusuna çekilmişti. Bu stratejik geri çekiliş, Yunan ordusunu ikmal hatlarından uzaklaştırırken, Türk ordusuna yeniden toparlanma ve savunma için hazırlık yapma imkanı tanıdı.

Ankara'yı ele geçirerek Milli Mücadele'yi sona erdirmeyi hedefleyen Yunan ordusu, Kral Konstantin'in de katıldığı büyük bir taarruzla 23 Ağustos'ta Sakarya hattındaki Türk mevzilerine saldırdı. Polatlı'ya kadar uzanan yaklaşık 100 kilometrelik bir cephede başlayan bu saldırı, Kurtuluş Savaşı'nın en kanlı ve en kritik mücadelesinin başlangıcı oldu.

"O satıh, bütün vatandır" emriyle değişen savaş taktiği

Savaşın ilk günlerinde yoğun Yunan saldırıları karşısında bazı Türk mevzileri düştü ve cephe hattında yer yer kırılmalar yaşandı. Bu kritik anlarda Başkomutan Mustafa Kemal Paşa, 5 Ağustos'ta devraldığı yetkiyle orduyu bizzat sevk ve idare ederek tarihi bir emir verdi.

Mustafa Kemal Paşa, klasik cephe savaşı anlayışını yıkan "Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır. O satıh, bütün vatandır. Vatanın her karış toprağı, vatandaşın kanıyla ıslanmadıkça, terk olunamaz" emriyle savaşı topyekûn bir direnişe dönüştürdü. Bu taktikle, geri çekilmek zorunda kalan her birlik, bulunduğu en yakın tepede yeniden bir savunma hattı oluşturdu ve cephenin yarılması önlendi.

Viyana'dan beri süren geri çekilişin sonu

22 gün ve 22 gece boyunca aralıksız devam eden ve her iki tarafın da ağır kayıplar verdiği savaş, tarihin en uzun meydan muharebelerinden biri oldu. Özellikle Türk subaylarının ön saflarda savaşması ve çok sayıda şehit vermesi nedeniyle "Subaylar Savaşı" (Melhame-i Kübra) olarak da anıldı.

10 Eylül'de başlayan Türk karşı taarruzuyla Yunan ordusu bozguna uğratıldı ve 13 Eylül'de Sakarya Nehri'nin batısına tamamen atıldı. Bu zafer, 1683'teki II. Viyana Kuşatması'ndan bu yana süren Türk geri çekilişini durdurmuş, Milli Mücadele'nin kazanılacağına olan inancı pekiştirmiş ve Büyük Taarruz'un kapılarını aralamıştır.