• Türkiye, 2028’de Ay’a aynı anda iki mikro rover gönderecek.
• ODTÜ’nün geliştirdiği “CHERI” araçları yapay zeka destekli olacak.
• Görev, Çin’in Chang’e-8 misyonuyla iş birliği içinde yürütülüyor.
• Proje, Türkiye’yi uzayda yeni bir lige taşıyacak adımların başlangıcı olarak görülüyor.

Türkiye, uzay teknolojilerinde iddiasını güçlendirecek bir projeye daha imza atıyor. 2028 yılında Ay’ın güney kutbuna gönderilmek üzere hazırlanan iki mikro keşif aracı, hem teknik donanımı hem de uluslararası iş birliğiyle dikkat çekiyor.

Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) öncülüğünde geliştirilen ve “CHERI” adı verilen bu robotlar, Çin’in Chang’e-8 göreviyle Ay’a ulaşacak.

Yeniçeriden ilham alan CHERI

ODTÜ Robotik ve Yapay Zeka Merkezi’nin (ROMER) geliştirdiği CHERI (Çeri) isimli araçlar, Osmanlı’nın disiplinli ve koordineli yeniçeri birliklerinden ilham alıyor.

Yaklaşık 5 kilogram ağırlığında olacak her bir robot, tamamen yapay zeka destekli işlemcilerle donatıldı. CHERI’ler, etkileşimli olarak birlikte çalışacak ve Ay yüzeyinde üç boyutlu haritalama, veri toplama gibi görevleri eş zamanlı yürütecek.

Çin ile iş birliği

Görev, Çin Uzay Ajansı’nın (CNSA) 2028 yılında başlatacağı Chang’e-8 misyonu kapsamında yürütülecek. Türkiye, bu sayede Ay’a aynı anda iki robotik keşif aracı indiren ilk ülke olacak. Proje yürütücüsü Doç. Dr. Halil Ersin Söken, “Ay’ın güney kutbuna bugüne kadar başarılı şekilde görev yapan rover olmadı. Türkiye, burada da bir ilke imza atmak istiyor” dedi.

Araçların işlemci ve görüntüleme sistemleri Çinli uzay firması star.vision ile birlikte geliştirildi. Bu sistemler daha önce uydular üzerinde test edilmişti. Şimdi Ay yüzeyinde gerçek zamanlı karar alma, etkileşimli analiz ve haritalama görevlerini üstlenecek.

ROMER Müdür Yardımcısı Doç. Dr. Mustafa Mert Ankaralı ise, bu projenin sadece bir keşif değil, ileriye dönük Ay yüzeyinde yapı inşası gibi hedeflerin de başlangıcı olduğunu vurguladı. “Ay toprağını kullanarak 3D yazıcılarla inşa fikri artık sadece kurgu değil” diye konuştu.

Uzayda yeni vizyon

ODTÜ Rektörü Prof. Dr. Ahmet Yozgatlıgil, projeye TÜBİTAK UZAY ve özel sektörün de dahil olduğunu belirtti. “CHERI, dünyada aynı anda Ay’da görev yapan ilk çiftli rover sistemi. Türkiye, bu başarıyla küresel uzay liginde daha görünür olacak” dedi.

ODTÜ’nün bu kapsamda kuracağı yeni teknoloji geliştirme bölgesiyle, Mars’a robot gönderme, asteroit madenciliği ve Jüpiter benzeri gezegenlerde yaşam izlerini araştırma gibi daha iddialı projeler için de hazırlık yapılıyor.