• UCM Başsavcısı Karim Khan, İsrail hakkındaki tutuklama kararının ardından açılan dava nedeniyle geçici olarak görevinden ayrıldı.
• BM müfettişleri tarafından yürütülen soruşturmanın tamamlanması bekleniyor.
• Khan, hakkındaki iddiaları reddetti ve görevinin sürekli inceleme altında olduğunu belirtti.

Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) Başsavcısı Kerim Han, Cuma günü yaptığı açıklamada, Birleşmiş Milletler İç Denetim Hizmetleri Ofisi (OIOS) müfettişlerinin cinsel taciz iddialarıyla ilgili yürüttüğü soruşturma sonuçlanana kadar geçici olarak görevinden ayrıldığını duyurdu. Bu adım, UCM tarihinde bir ilk olma özelliği taşıyor ve İsrailli yetkililer hakkında çıkardığı tutuklama emirlerinin ardından ABD yaptırımlarıyla zaten zorlu bir süreçten geçen mahkemenin içinde bulunduğu belirsizliği daha da artırıyor.

Khan iddiaları reddetti

Khan'ın ofisinden yapılan açıklamada, Başsavcı'nın BM İç Denetim Ofisi tarafından yürütülen soruşturma sonuçlanana kadar izin aldığı belirtildi. Khan, geçen yılın Ekim ayında mahkemenin idari ve yasama organı olan Taraf Devletler Meclisi Bürosu'na sunulan iddiaları reddetmişti.

Hakkındaki iddialar

Karim Khan hakkında Ekim 2024'te bir şikayet sunuldu. Şikayette, Khan'ın bir kadın çalışana yönelik tacizde bulunduğu iddia edildi. Khan bu iddiaları kesin bir dille reddetti ve iddiaların hassas bir dönemde çalışmalarını baltalama girişimi olduğunu savundu.

Ancak mahkemenin ve soruşturmanın itibarını korumak amacıyla geçici olarak görevinden ayrılma kararı aldı. Başlangıçta iç soruşturma talep eden Khan, insan hakları örgütleri ve bazı üye devletlerin baskısı üzerine dosyanın tarafsızlık ve şeffaflık için BM İç Denetim Hizmetleri Ofisi'ne (OIOS) sevk edilmesini kabul etti.

Khan, Mayıs 2025'in başlarında soruşturmanın son aşaması kapsamında sorgulandı. Roma Statüsü'nde başsavcının bu tür durumlarda görevden ayrılmasına ilişkin açık bir mekanizma olmamasına rağmen, mahkeme başsavcı yardımcılarının soruşturma sonuçlanana kadar görevlerini üstleneceğini açıkladı.

UCM'nin yürüttüğü soruşturmalar ve ABD yaptırımları

UCM, İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırıları ve Rusya'nın Ukrayna'daki savaşı sırasında olası savaş suçları işlendiği iddialarıyla ilgili üst düzey soruşturmalar yürütüyor. Khan'ın talebi üzerine UCM, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu hakkında tutuklama emirleri çıkarmıştı. ABD'nin UCM'ye yönelik yaptırımları mahkemenin işleyişini zorlaştırıyor.

Karim Khan Kimdir?

30 Mart 1970 İskoçya doğumlu Karim Khan, uluslararası ceza adaleti alanında önde gelen bir hukukçu olarak tanınıyor. 30 yılı aşkın deneyime sahip İngiliz avukat, Lübnan Özel Mahkemesi, Sierra Leone Özel Mahkemesi, Ruanda ve Yugoslavya Suçları için kurulan BM Özel Mekanizmaları gibi birçok uluslararası mahkemede savunma ve savcılık görevlerinde bulundu.

Şubat 2021'de Taraf Devletler Meclisi tarafından UCM Başsavcısı seçilen Khan, Haziran 2021'de görevine başladı. Görev süresi, mahkemenin etkinliği ve bazı devletlerin güveninin azalması gibi büyük zorluklarla başladı. Khan'ın seçimi, mahkemenin itibarını yeniden tesis etme çabalarının bir parçası olarak görüldü.