• Ayanis Kalesi'nde 38 yıldır süren kazılarda önemli Urartu eserleri gün yüzüne çıkarılıyor.
• Seramik parçaları, uzman ekiplerce temizlenip kurutulduktan sonra “yapboz” gibi birleştiriliyor.
• Urartuların en iyi korunmuş kerpiç mimarisi ve tapınak yapıları bu bölgede bulundu.
• Restore edilen eserler, müzelere teslim edilerek koruma altına alınıyor.

Urartu Krallığı’nın görkemli mirası gün yüzüne çıkıyor

Van Gölü’ne hâkim bir tepeye, Urartu Kralı II. Rusa tarafından inşa ettirilen Ayanis Kalesi, Urartu Krallığı'nın en görkemli yapılarından biri olarak biliniyor. Atatürk Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Işıklı başkanlığındaki ekip, kalede arkeolog, antropolog, şehir plancısı ve restoratörlerle birlikte kazı ve restorasyon çalışmalarını sürdürüyor.

Kazılarda ortaya çıkarılan tabak, çanak ve küp gibi seramik parçaları önce kayıt altına alınıyor. Ardından kazı evinde görev yapan akademisyenler ve öğrenciler, bu parçaları sabırla bir araya getirerek eski formlarına kavuşturuyor. Böylece her bir parça, yeniden tek bir eser haline geliyor ve restore edildikten sonra müzelere teslim ediliyor.

“En iyi korunmuş Urartu kerpiç mimarisi burada”

Prof. Dr. Mehmet Işıklı, Ayanis Kalesi’nde 38 yıldır aralıksız sürdürülen kazıların, Urartu medeniyetinin mimarisine ışık tuttuğunu söyledi. Işıklı, “Urartuların en iyi tapınak mimarisi burada bulunuyor. Son 10 yılımızı Haldi Tapınağı’na adadık. Bu yıl kuzeydeki anıtsal yapılarda kazılara devam ettik. Devasa salonlar ve odalar açığa çıkarıldı. Dünya üzerinde en iyi korunmuş Urartu kerpiç mimarisini burada gördük. 5-6 metre yüksekliğinde, oldukça iyi durumda yapılar ortaya çıkıyor.” dedi.

“Seramikler yıkanıp kurutulduktan sonra birleştiriliyor”

Kazı sürecinin titizlik gerektirdiğini belirten Işıklı, elde edilen eserlerin durumlarına göre farklı işlemlerden geçtiğini anlattı. “Ortaya çıkarılan eserler, niteliklerine göre ayrı ayrı değerlendiriliyor. ‘En zengin Urartu saray malı’ diyebileceğimiz seramik buluntulara ulaştık. Temizlenip yıkandıktan sonra kurutuluyor, ardından eksik parçaları tamamlanarak birleştiriliyor. Her biri fotoğraflanıyor, belgeleniyor ve çiziliyor.” ifadelerini kullandı.

Işıklı, Ayanis Kalesi’nin metal buluntular açısından da zengin olduğunu belirterek, “Urartular metal işçiliğinde çok gelişmiş bir kültüre sahipti. Geçtiğimiz yıllarda çok sayıda bronz eser de ele geçirildi.” dedi.

Urartuların mirası müzelerde yaşamaya devam ediyor

Kazı alanında yürütülen çalışmalar sayesinde, Urartu uygarlığının mimari, sanatsal ve kültürel mirası bir kez daha gün yüzüne çıkıyor. Restorasyonu tamamlanan eserler, Van’daki müzelerde sergilenerek hem yerli hem yabancı ziyaretçilerin ilgisine sunuluyor.

Ayanis Kalesi, geçmişle bugünü buluşturan bu çalışmalar sayesinde Urartu tarihinin ihtişamını modern dünyaya taşımaya devam ediyor.