• Ürdün'ün Jerash kentindeki bir toplu mezarda, 6. yüzyıla ait insan kalıntılarında vebaya neden olan Yersinia pestis bakterisinin DNA'sı tespit edildi.
• Bu, salgının orijinal merkez üssüne yakın bir yerde bulunan ilk doğrudan genetik kanıt olma özelliğini taşıyor.
• Keşif, Jüstinyen Vebası'nın, 14. yüzyıldaki Kara Ölüm salgınıyla aynı patojenden kaynaklandığını kanıtladı.
• Araştırma ayrıca vebanın, COVID-19'un aksine, hayvan rezervuarlarından defalarca insanlara bulaşarak yayıldığını ortaya koydu.

Asırlık gizem toplu mezarda çözüldü

Yüzyıllar boyunca tarihçiler, Bizans İmparatorluğu'nu yıkan ve milyonlarca insanı öldüren Jüstinyen Vebası'nın kesin nedenini tartışıyordu. Şimdi ise Ürdün'ün Jerash antik kentindeki bir toplu mezarda bulunan insan kalıntıları, bu gizemi aydınlattı.

Güney Florida Üniversitesi liderliğindeki bir ekip, mezardaki insan dişlerinden alınan genetik materyali inceledi. Analizler, kurbanların ölümüne, vebaya neden olan Yersinia pestis bakterisinin yol açtığını kesin olarak doğruladı.

Genetik kanıt salgının merkez üssünde bulundu

Bu keşfi daha da önemli kılan şey, kanıtın bulunduğu yer oldu. Daha önce Avrupa'nın uzak noktalarında Jüstinyen Vebası'na ait izler bulunmuş olsa da, salgının ilk ortaya çıktığı Doğu Akdeniz'e bu kadar yakın bir yerde ilk kez doğrudan genetik kanıt elde edildi.

Çalışmanın baş araştırmacısı Dr. Rays HY Jiang, "Bu keşif, Jüstinyen Vebası'nın merkezinde Y. pestis'in bulunduğuna dair uzun zamandır aranan kesin kanıtı sağlıyor" dedi. Bulgular, bu yıkıcı salgının imparatorluğun kalbinde nasıl ortaya çıktığına dair ilk doğrudan genetik pencereyi sunuyor.

Veba tehdidi günümüzde de devam ediyor

Araştırma, Jüstinyen Vebası'nın tekil bir olay olmadığını, bakterinin hayvan popülasyonları arasında varlığını sürdürdüğünü ve tarih boyunca defalarca insanlara bulaştığını gösterdi. Bu durum, vebanın COVID-19 salgınından farklı bir yayılma modeline sahip olduğunu ortaya koyuyor.

Bilim insanları, Y. pestis bakterisinin nadir görülse de dünya çapında varlığını sürdürdüğünü ve bir tehdit olmaya devam ettiğini vurguluyor. Dr. Jiang, "Birkaç bin yıldır veba ile mücadele ediyoruz ve bugün hala insanlar bundan ölüyor. Dikkatli olmalıyız, ancak tehdit asla ortadan kalkmayacak," diyerek uyardı.