• Şanlıurfa'daki Urfa Kalesi'nin iç kısmında, kazı tarihinde ilk defa bir kaya mezarı keşfedildi.
• Geç Antik Çağ'a (MS 3. ve 8. yüzyıllar arasına) tarihlendiği düşünülen mezarın, Abgar Krallığı olarak da bilinen Osroene kraliyet ailesinden birine ait olabileceği değerlendiriliyor.
• Kazılarda ayrıca, Memlük dönemine ait iki katlı bir idari yapı ve daha önce bilinmeyen, Doğu Roma dönemine tarihlenen iki yeni burç da bulundu.

Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın izniyle 2020'den bu yana devam eden Urfa Kalesi kazıları, Prof. Dr. Gülriz Kozbe başkanlığında yürütülüyor. Bu yıl mayıs ayında başlayan çalışmaların, kale mimarisi ve tarihine ışık tutması hedefleniyor.

Kazı Başkanı ve Batman Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Kozbe, kaleye dair önemli mimari ve dönemsel bilgilere ulaşmaya başladıklarını belirtti. Kozbe, çalışmaların dört farklı alanda titizlikle sürdürüldüğünü ifade etti.

Memlük ve Doğu Roma dönemine ait yeni yapılar bulundu

Kazı çalışmalarıyla kalenin farklı dönemlerine ait önemli mimari kalıntılar ortaya çıkarılıyor. Bu bulgular, kalenin tarihsel katmanlarını anlamak açısından büyük önem taşıyor.

Prof. Dr. Kozbe, keşfedilen yapılar hakkında şu bilgileri verdi: "Memlük dönemine ait iki katlı olduğu kesin bir idari yapı tespit ettik. Yapının önünde, daha geç dönemde yani Osmanlı'nın son evrelerinde inşa edilmiş, Urfa evlerini yansıtan mekanlara rastladık. Ayrıca 'batı burcu' adını verdiğimiz sektörde, daha önce yalnızca tek bir burç olduğu düşünülüyordu. Bizim kazılarımızla hem kuzeyde hem de güneyde birer burç daha bulundu. Bu alan 11. ve 12. yüzyıla yani Doğu Roma dönemine tarihleniyor."

İç kalede ilk kez bir kaya mezarına rastlandı

Prof. Dr. Kozbe, bu yılki en heyecan verici buluntunun iç kalede keşfedilen kaya mezarı olduğunu vurguladı. Urfa'daki Kızılkoyun ve Kale Eteği gibi nekropol alanlarında bu tür mezarlar yaygın olsa da, kalenin merkezinde böyle bir bulguya ilk defa rastlanıyor.

Kozbe, mezarın yapısıyla ilgili olarak şunları kaydetti: "Bu yıl farklı bir buluntuya ulaştık. Bir kaya mezarı Urfa'da bu tarz mezarlar çok yaygın, örneğin Kızılkoyun Nekropolü, Kale Eteği Nekropolü ve Güney Eteği Nekropolü gibi alanlarda onlarca örneği var. İç kalede, yani kalenin merkezinde böyle bir mezara ilk kez rastlıyoruz. Mezarın kısa bir giriş koridoru var. Girişin önünde dairesel bir kapak taşı bulunuyor. Henüz taşı açamadık, bu yüzden mezarın iç kısmına giremedik. Yakında çalışmalar başlayacak. Dromosun üst kısmında Süryanice olduğu düşünülen bir yazıt yer alıyor. İçeriği henüz çözülemedi ama çözüldüğünde mezarın kime ait olduğu anlaşılabilir."

Mezarın Osroene Krallığı'yla bağlantısı araştırılıyor

Mezarın dışarıdan yapılan ilk incelemelerinde kemerli klineler (nişler) barındıran bir yapıya sahip olduğu görüldü. Mezarın kesin tarihi ve kime ait olduğu, içeride yapılacak çalışmalarla netlik kazanacak.

Prof. Dr. Kozbe, mezarın olası tarihlemesi ve önemi hakkındaki sözlerini şöyle tamamladı: "Bu bölgede, halk arasında Abgar Krallığı olarak bilinen Osroene Krallığı bulunmaktaydı. Bu mezarın, o kraliyet ailesine ait bir bireye ait olma olasılığı var. Ancak bu bilgiyi ancak mezarın içine girdikten sonra netleştirebiliriz. Kaya mezarları burada genellikle 4. ve 6. yüzyıllar arasında görülüyor. Ancak mezar Abgar Krallığı'na aitse, 3. yüzyıla tarihlenmesi gerekebilir. Şu anda, mezarın 3. ile 8. yüzyıllar arasına, yani Geç Antik Çağ'a ait olduğunu söyleyebiliriz. İçeriden çıkacak buluntular, varsa mozaikler ya da yazıtın sunduğu bilgiler doğrultusunda kesin tarihi belirlemek mümkün olacaktır."