Defense & Aerospace Report’un “Air Power” podcast’inde konuşan ikili, F-47’nin doğuş süreci, Boeing-Lockheed rekabeti, proje erteleme kararları ve Amerikan askeri-sanayi stratejisi üzerine çarpıcı bilgiler paylaştı.

DARPA destekli gizli projeler

Kendall, 2010’ların ortasında başlatılan ve 1 milyar dolarlık bütçeyle yürütülen Aerospace Innovation Initiative kapsamında iki gizli X-plane (deneysel uçak) geliştirildiğini belirtti.

Bu uçaklar 2019 ve 2022 yıllarında ilk uçuşlarını gerçekleştirdi.

“X-plane’lerin amacı altıncı nesil hava üstünlüğü platformlarının kritik teknolojilerini test etmekti,” dedi Hunter. Uçakların Boeing ve Lockheed Martin tarafından üretildiği de doğrulandı.

Boeing’in zaferi: F-47’nin seçilmesi

NGAD (Next Generation Air Dominance) programı kapsamında yürütülen yarışta nihai tasarım olarak Boeing’in sunduğu F-47 tercih edildi.

Hunter bu süreci “Her iki tasarım da oldukça yaratıcıydı,” sözleriyle özetlerken, Kendall şu ifadeleri kullandı:

“Bu tasarımlar agresifti, yepyeni teknolojileri bir araya getiriyordu. Ve Boeing bu yarışı Lockheed’den daha hızlı tamamladı.”

Kendall ayrıca, “Boeing’in bu projeyi kazanma motivasyonu Lockheed’e göre daha yüksekti,” diyerek rekabetin arka planındaki baskılara da işaret etti.

F-22’den de öte?

F-47, ilk etapta F-22 Raptor’un yerini alması amacıyla geliştirildi.

Ancak zamanla proje; sensörler arası veri paylaşım altyapısı, insansız hava araçlarını komuta etme kapasitesi ve ağ merkezli harp yetenekleriyle donatıldı.

“F-47, hem Hava Kuvvetleri’nin hem de Donanma’nın F/A-XX programıyla entegre çalışabilecek şekilde tasarlandı,” dedi Hunter. Bu sayede kuvvetler arası birlikte çalışabilirlik üst düzeye taşınacak.

Maliyet, risk ve beklentiler

F-47’nin birim maliyetinin F-35’in yaklaşık iki katı olacağı, yani 160 ila 180 milyon dolar aralığında seyredeceği belirtiliyor.

Proje bütçesi 20 milyar doları aşacak.

Bu yüksek maliyet nedeniyle, Kendall 2023 yılında NGAD programını geçici olarak durdurmuştu.

“İlk duraklamanın sebebi bütçe yetersizliğiydi. Bunu karşılayacak kaynak bulamıyorduk,” ifadelerini kullandı.

Kendall’ın açıklamaları, yalnızca maliyet değil, stratejik öncelikler açısından da dikkat çekiciydi:

“Çin yüzlerce uydu ve binlerce füze sistemini konuşlandırıyor. Bu tehdide karşı koymak için yeni karşı-uzay yeteneklerine ve üs savunmalarına yatırım yapmalıyız.”

F-47’nin geleceği

F-47’nin sadece bir başlangıç olduğuna inanan Hunter, bu jetin NGAD ailesinin “Varyant 1”i olduğunu belirtti. Yani gelecekte aynı aileye mensup farklı varyantlar geliştirilecek.

Ancak Hunter da, Kendall da insansız sistemlere tamamen güvenmenin hâlâ mümkün olmadığını vurguladı.

“Bugün insansız uçaklara tamamen güvenmek için yeterli olgunluğa ulaşmadık,” diyen Kendall, F-47’nin gelecekteki hava üstünlüğü için hâlâ vazgeçilmez olduğunu söyledi.

İhracat şansı zayıf

F-47’nin yüksek maliyeti ve sınırlı ihracat potansiyeli nedeniyle müttefik ülkelere satılmasının zor olduğu ifade edildi.

Ancak bu jet, ABD’nin ileri düzey hava üstünlüğü hedeflerinin temel yapı taşlarından biri olacak.

“F-47, sihirli değnek değil,” diyen Kendall, programın F-35 Block 4 ve CCA (Collaborative Combat Aircraft) gibi projelerle entegre yürütülmesinin önemine dikkat çekti.

F-47, yalnızca yeni bir savaş uçağı değil; ABD’nin hava üstünlüğü vizyonunu yeniden tanımlayan çok katmanlı bir dönüşüm projesi.

Boeing’in zaferi, Lockheed Martin’in F-35 sonrası baskın pozisyonuna karşı bir meydan okuma olarak yorumlanıyor.

Ancak F-47’nin başarıya ulaşması, sadece teknolojiye değil; stratejik denge, bütçe gerçekçiliği ve operasyonel adaptasyon kapasitesine de bağlı olacak.