Görüşmeler, Başkan Donald Trump'ın neredeyse seksen yıldır Avrupa'yı koruyan transatlantik ittifakı zayıflatmak ya da ondan ayrılmak için tekrarladığı tehditlerin yol açtığı bir korku olan ABD'nin NATO'dan tek taraflı olarak çekilmesi kaosundan kaçınma girişimi.

Konuyla ilgili dört Avrupalı yetkiliye göre İngiltere, Fransa, Almanya ve İskandinav ülkeleri gayrı resmi ancak yapılandırılmış tartışmalara katılan ülkeler arasında yer alıyor. Amaçları mali ve askeri yükü Avrupa başkentlerine kaydıracak bir plan hazırlamak ve NATO'nun Haziran ayında Lahey'de yapılacak yıllık liderler zirvesi öncesinde bunu ABD'ye sunmak.

Teklif, Trump'ı ABD'nin Asya'ya daha fazla odaklanmasını sağlayacak kademeli bir devir teslimi kabul etmeye ikna etmek amacıyla Avrupa'nın savunma harcamalarını arttırma ve askeri yeteneklerini geliştirme konusunda kesin taahhütler içerecek.

Savunmaya diğer tüm NATO müttefiklerinin toplamından daha fazla harcama yapan ABD, Avrupa'nın güvenliği için vazgeçilmez.

ABD'nin nükleer silahlarını taşıyan birçok Avrupa hava kuvveti ile Avrupa'nın savunmasına adanmış nükleer caydırıcılığının yanı sıra, kıtadaki müttefiklerinin sahip olmadığı askeri kabiliyetleri sağlamakta, hava, deniz ve asker üsleri işletmekte ve Avrupa'da 80,000 asker bulundurmaktadır.

Almanya, Fransa ve İngiltere gibi ülkeler Trump'ın seçilmesinden bu yana savunma harcamalarını arttırmak ya da halihazırda planlanan artışları hızlandırmak için harekete geçerken, AB de üye ülkelerinin askeri yatırımlarını arttırmalarını hızlandırmak için girişimlerde bulundu.

Beş ila on yıl sürebilir

Yetkililer, ABD'nin nükleer caydırıcılığı hariç olmak üzere, Avrupa'nın yeteneklerini ABD'nin çoğu yetkinliğinin yerini alabilecek bir düzeye yükseltmek için bu harcama artışının tahminen beş ila 10 yıl süreceğini söyledi.

Yetkililerden biri “Harcamaları arttırmak elimizdeki tek koz: yük paylaşımı ve ABD'ye bağımlılıktan uzaklaşmak” dedi. “Bu görüşmelere başlıyoruz ama bu o kadar büyük bir görev ki, pek çok kişi bu görevin büyüklüğü karşısında bunalmış durumda.”

ABD'ye güven azaldı

ABD'li diplomatlar Avrupalı mevkidaşlarına Trump'ın NATO üyeliğine ve 5. Madde'deki karşılıklı savunma maddesine bağlılığını sürdürdüğü konusunda güvence verirken, birçok Avrupa başkenti Beyaz Saray'ın asker ya da teçhizat sevkiyatını hızla azaltmaya ya da NATO'nun ortak görevlerinden ayrılmaya karar verebileceğinden endişe duyuyor.

Yetkililer, bazı başkentlerin ABD'yi daha hızlı hareket etmeye teşvik etmekten korktukları için yük paylaşımı görüşmelerine katılmak istemediklerini ve Trump'ın söylemine rağmen ülkesinin Avrupa'daki varlığında önemli değişiklikler yapma niyetinde olmadığını düşündüklerini söyledi. Diğerleri ise Trump yönetiminin öngörülemez doğası göz önüne alındığında yapılandırılmış bir süreci kabul edeceğine bile şüpheyle yaklaşıyor.

Yetkililerden bir diğeri “Amerikalılarla bir anlaşmaya ihtiyacınız var ve bunu yapmaya istekli olup olmayacakları belli değil” dedi. “Anlaşmaya bağlı kalacaklarına bile güvenebilir misiniz?”

Avrupa kendi kendine yetecek

Yetkililer, Fransa ve İngiltere'nin öncülüğünde, Ukrayna'yı Rusya'ya karşı savaşında desteklemek ve Avrupa savunmasına yatırım yapmak üzere bir “ gönüllüler koalisyonu ” kurulması konusunda devam eden ve düzenli olarak yürütülen görüşmelere işaret ediyor. Bir düzineden fazla Avrupalı savunma gücü arasındaki bu tartışmalara ABD dahil değil.

Yetkililer, Avrupa'nın temel savunması için her zaman İngiltere ve diğer Atlantik deniz güçlerine, kıtanın kuzeyi için İskandinav ülkelerine ve güneydoğu savunması için Türkiye'ye ihtiyaç duyulacağını söyledi.